Zo wapen jij je tegen pollen: hoogleraar over zin en onzin van middeltjes tegen hooikoorts

In dit artikel:

Hoogleraar Wytske Fokkens (Amsterdam UMC), die al ruim dertig jaar onderzoek naar hooikoorts doet, scheidt in dit stuk feit van fabel en geeft praktische behandeladviezen.

Belangrijkste medische advies: lokale neussprays met ontstekingsremmers — vooral in combinatie met antihistaminica — werken beter dan tabletten; “Vraag ernaar bij de huisarts”, aldus Fokkens. Veel mensen gebruiken alleen middelen uit de drogist, terwijl ze met een voorgeschreven behandeling vaak veel minder klachten zouden hebben of zelfs klachtenvrij kunnen worden. Dat heeft niet alleen gezondheidsconsequenties voor de patiënt maar ook maatschappelijke kosten door onnodige zorg en ziekteverzuim.

Beoordeelde alternatieven:
- Sporttape/medical taping: volgens Fokkens is er “geen enkel wetenschappelijk bewijs” dat dit hooikoorts vermindert; positieve ervaringen zijn waarschijnlijk placebo.
- Neusdouche (spoelen met fysiologisch zout): helpt wel doordat pollen en ontstekingsstoffen weggespoeld worden, maar werkt minder sterk dan medicatie. Het wordt steeds vaker door KNO-artsen aanbevolen als aanvullende maatregel.
- Luchtreinigers met HEPA/ionisator: waarschijnlijk een hype; bewijs ontbreekt. Ze kunnen oppervlakkig schoonmaken maar zullen in huis naar verwachting weinig effect hebben. Fokkens raadt niet aan jezelf op te sluiten in huis; bij klachten die buitenshuis belemmeren moet je naar de huisarts.

Immunotherapie: blootstelling aan toenemende allergenenconcentraties kan langdurig effect geven. Onderzoeken tonen aan dat ondertongsdruppels niet effectief zijn, terwijl injecties en smelttabletten wél werken. Fokkens vindt immunotherapie vooral geschikt voor jongere patiënten en voor mensen die onvoldoende baat hebben bij reguliere geneesmiddelen; de behandeling duurt meerdere jaren (3–5 jaar).

Praktische leefstijltips: gebruik een pollenapp (bijv. Hooikoortsradar, Pollennieuws, Allergogo), smeer wat vaseline in de neusvleugels, draag een nauwsluitende zonnebril, was gezicht en haar ’s avonds, houd haar kort of in een vlecht, maak huisdieren even nat af na buiten zijn, ventileer ’s ochtends of na regen en houd de slaapkamer zoveel mogelijk pollenvrij (kleding uit in de badkamer, pollenhorren). Blijven klachten ondanks deze maatregelen aanhouden? Zoek dan medische hulp.

Kortom: sommige huis-, tuin- en keukenmaatregelen helpen deels, maar bewezen effect hebben vooral voorgeschreven neussprays en bepaalde vormen van immunotherapie; onbewezen remedies zijn veelal placebo.