Zo verdiende de maffia miljoenen met btw-fraude

In dit artikel:

Het Europees Openbaar Ministerie (EOM) onderzocht in de zaak-Moby Dick een van de grootste btw-fraudes in de Europese Unie. Een netwerk rond de Napolitaanse Camorra en de Siciliaanse Cosa Nostra verdiende volgens de dossiers circa 520 miljoen euro met de handel in elektronica, waaronder AirPods en harde schijven. De fraudeurs gebruikten lege vennootschappen en dekmantelbedrijven in verschillende EU-landen om btw te laten verdwijnen zonder dat goederen daadwerkelijk werden verplaatst.

De maffia investeerde aanvankelijk grote bedragen in de bedrijven. Geld en goederen werden vervolgens via internationale rekeningen en ondernemingen in onder meer Singapore, Hongkong en Dubai verplaatst en witgewassen. Om controles te omzeilen, splitsten de verdachten grote betalingen op, gebruikten ze valse contracten en facturen en kregen ze volgens de dossiers hulp van contacten bij banken. De opbrengsten gingen onder meer naar villa’s, jachten, luxehorloges en vastgoed. Twee leidinggevenden kochten bijvoorbeeld 69 horloges voor ruim 1,6 miljoen euro.

Italiaanse rechercheurs kregen zicht op het netwerk nadat ze in 2022 een bijeenkomst bij de Belgische zakenman Rodolphe Ballaera afluisterden. In oktober van dat jaar werden de eerste zes verdachten gearresteerd. In november 2024 volgde een grote internationale operatie onder leiding van het EOM: in tien landen vonden invallen plaats op meer dan 160 locaties. Daarbij werden 195 personen en ruim 400 bedrijven onderzocht. Ballaera, die naar Dubai was gevlucht, werd in mei 2025 op de luchthaven van Milaan aangehouden. Tot nu toe zijn twintig mensen veroordeeld; meer rechtszaken volgen.

De dossiers laten zien dat de verdachten ondanks arrestaties geld bleven wegsluizen. Zo zou Ballaera’s partner ongeveer 1,8 miljoen euro naar Dubai hebben overgemaakt nadat tegoeden waren bevroren. Een andere verdachte gebruikte vanuit de gevangenis binnengesmokkelde smartphones om aandelen te verkopen en meer dan 2 miljoen euro over te maken.

De zaak illustreert volgens de journalisten hoe georganiseerde misdaad steeds vaker kiest voor lucratieve, minder risicovolle financiële criminaliteit in plaats van bijvoorbeeld drugshandel. Btw-fraude is bovendien een structureel probleem voor het EOM: bijna 70 procent van zijn zaken rond EU-geld heeft ermee te maken. Het totale btw-tekort in de EU wordt geschat op 128 miljard euro, terwijl de maas in de regelgeving nog altijd bestaat.