Zo stootte Péter Magyar na 16 jaar Viktor Orbán van de troon in Hongarije
In dit artikel:
Péter Magyar heeft bij de Hongaarse parlementsverkiezingen verrassend gewonnen en daarmee de 16 jaar regerende Viktor Orbán van de troon gestoten. De overwinning, gevierd met feestende mensen in Boedapest, zette Europa in beroering: westerse leiders reageerden opgelucht, terwijl in Washington en Moskou zorgen zullen bestaan over het verlies van een belangrijke bondgenoot.
De omslag kwam voort uit een combinatie van factoren. Economisch herstel dat Orbán jarenlang gebruikte als fundament van zijn steun is de laatste jaren afgekoeld, mede doordat de EU buitenlandse betalingen bevroren hield vanwege corruptie en aantastingen van de rechtsstaat. Magyar beloofde die bevriezing te doorbreken en het vertrouwen met Brussel te herstellen. Jongeren en ongeruste kiezers vreesden anders verlies van EU-lidmaatschap en de bijbehorende economische gevolgen.
Politiek positioneerde Magyar zich als conservatief maar anticorruptie: hij wil het netwerk rond Orbán ontmantelen, topfunctionarissen ter verantwoording roepen, de grondwet herschrijven, onafhankelijke journalistiek herstellen en minder afhankelijk worden van Russische energiebronnen. Hoewel hij afstand nam van de pro-Rusland-imago van Orbán en expliciet wil terugkeren naar Europa, is zijn programma op sociale thema’s en migratie behoorlijk rechts; op lhbtq-rechten en bijstand aan Oekraïne bleef hij terughoudend.
Strategisch wist Magyar snel een nieuwe beweging op te bouwen buiten de traditionele oppositie, die door veel kiezers als even corrupt werd gezien als Fidesz. Hij rekruteerde kandidaten uit het bedrijfsleven en andere sectoren, bestreed landelijke apathie met honderden energieke toespraken in dorpen en kleine steden en gaf zijn campagne een frisse uitstraling. Ook had hij voordeel van opkomende onafhankelijke media (zoals politieke YouTube-kanalen en websites) die onthullingen over Fidesz-publicaties brachten—onder meer over directe contacten tussen ministers en Russische politici—terwijl staatsmedia doorgaans pro-Orbán uitzond.
De verkiezingsuitslag betekent waarschijnlijk het definitieve einde van linkse fracties in het parlement, omdat zelfs progressieve kiezers kozen voor Magyars conservatieve maar herstelgerichte belofte. Magyar kondigde meteen aan de leiding van de door de staat gecontroleerde media te willen vervangen en de schade van de afgelopen jaren te herstellen. De overwinning is voor Europa een signaal dat democratisch herstel mogelijk is, maar dat het politieke landschap in Hongarije voorlopig nog rechts blijft.