Zo start je met 'loose parts play' op de kinderopvang en bso

In dit artikel:

Loose parts play zet eenvoudige, losse materialen — denk aan dozen, touwen, takken, stenen, kleden of oude banden — in als uitgangspunt voor vrij spel. Kinderen mogen zelf bedenken, bouwen en experimenteren; de volwassene richt de omgeving en materialen in en treedt vooral op als facilitator. Pleun Schaeffer (Speelmakers) vat het samen: “Het is simpel, maar precies wat kinderen nodig hebben voor eigen initiatief.”

Het spel bevordert meerdere ontwikkelingsdomeinen: sociale vaardigheden door samen overleggen en samenwerken, motoriek en beweging door bouwen en verplaatsen van materialen, en cognitieve vaardigheden doordat kinderen zelf oplossingen bedenken. Experts van Brancheorganisatie Kinderopvang, Kenniscentrum Sport & Bewegen en VeiligheidNL benadrukken allemaal hoe loose parts kinderen activeert en zelfvertrouwen en probleemoplossend vermogen vergroot.

Praktisch is het laagdrempelig te starten in de kinderopvang: verzamel geschikte losse materialen, zorg voor een ruime speelplek en houd toezicht zonder alles voor te schrijven — ingrijpen alleen als er reële veiligheidsrisico’s zijn. Een eenvoudige beginstap is morgen al een krat met materialen klaarzetten en kinderen uitnodigen om ermee te spelen. Loose parts sluit bovendien goed aan bij de Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang (IKK): het biedt een concrete manier om pedagogisch beleid en veiligheidsbeleid in de dagelijkse praktijk te verbinden.

Het idee is vooral: minder kant-en-klaar speelgoed, meer ruimte voor eigen initiatief en onderzoek — met de opvoeder als begeleider, niet als regisseur.