Zo probeert Amerika het scheepsverkeer van en naar Iran af te knijpen
In dit artikel:
Het Amerikaanse Midden-Oostencommando Centcom stelt dat de Verenigde Staten de feitelijke controle hebben over het scheepsverkeer rond de Straat van Hormuz. Als reactie op een al weken durende Iraanse blokkade probeert Washington het verkeer van en naar Iran te beperken om zo druk op Teheran op te voeren. De Amerikaanse maatregel speelt zich af in de Golf van Oman en de Arabische Zee; Centcom meldt daar momenteel twaalf oorlogsschepen en ruim 10.000 manschappen te hebben ingezet.
Het gaat niet om een fysieke blokkade met afgesloten zeewater, maar om een afgebakend gebied waarbinnen de VS al het scheepsverkeer wil monitoren en zonodig stilleggen. Volgens Ben Bekkering (onderzoeker bij Clingendael en voormalig viceadmiraal) patrouilleren schepen, drones en patrouillevliegtuigen langs een getrokken lijn om bewegingen in de gaten te houden en te voorkomen dat schepen hun positie verbergen. Schepen die geen toestemming krijgen om door te varen, worden teruggewezen; Centcom zegt dat dit sinds maandag negen keer is voorgekomen. Bij weigering grijpt de Amerikaanse marine in, bijvoorbeeld door een oorlogsschip te sturen of een helikopter met mariniers te laten landen en het schip aan te houden. Wat daarna met zulke schepen gebeurt—ter plaatse achterlaten of naar een haven brengen—blijft onduidelijk.
De Amerikaanse blokkade is ook een geopolitieke stap: Washington wil de controle over de Straat van Hormuz terugwinnen, die volgens de VS eerder door Iran werd gedomineerd, en tegelijk veilige doorgangen voor bondgenoten herstellen. Ter illustratie stuurde de VS recent twee oorlogsschepen door de straat om aan te tonen dat passage mogelijk is.
Critici waarschuwen echter dat controle op zee alleen niet volstaat. Mart de Kruif (oud-commandant Landstrijdkrachten) stelt dat Iran nog voldoende middelen heeft om schepen te bedreigen vanaf het vasteland, en dat een grondoperatie om de kust van Hormuz te bezetten praktisch onhaalbaar is: het gaat om honderden kilometers kustlijn en grote diepgang het land in om echt veiligheid te garanderen. De conclusie is dat hoewel de VS schepen kan tegenhouden, het vrijmaken en duurzaam beveiligen van de Straat van Hormuz veel complexer en waarschijnlijk niet puur militair oplosbaar is.