Zo kunnen gemeenten sneller nieuwe huizen bouwen

In dit artikel:

Op de buitenplaats Kraaijenberg in Vught wil de gemeente samen met bouwbedrijf Heijmans een nieuwe woonwijk realiseren van 185 woningen, variërend van sociale huur tot dure koop. Wethouder Jos den Otter (wonen) zegt dat de wijk voor alle Vughtenaren bedoeld is en dat de gemeente wil versnellen hoe zulke projecten worden vergund.

Vught overweegt als eerste gemeente in Nederland ‘vergunningsvrij bouwen’ in te zetten: in plaats van een apart bestemmingsplan gevolgd door losse bouwvergunningen, worden alle spelregels vooraf vastgelegd in één omgevingsplan. Omdat die regels vooraf zeer concreet zijn, is volgens de wet vervolgens geen aparte bouwvergunning meer nodig. Dat moet juridische bezwaarprocedures en daarmee de bouwstart flink versnellen — betrokkenen spreken van een tijdwinst van ongeveer anderhalf tot twee jaar.

Heijmans stelt dat deze werkwijze goed past bij hun gestandaardiseerde wijken, omdat dan van tevoren duidelijk is wat er komt. Tegelijk kent de methode een belangrijk nadeel: omwonenden en belanghebbenden hebben minder momenten om bezwaar aan te tekenen. Den Otter benadrukt dat de gemeente bewoners vroeg wil betrekken en wijst erop dat bezwaar juridisch nog wel mogelijk is, maar in praktijk minder vaak en op minder momenten.

Brancheorganisatie Neprom ziet kansen maar merkt dat veel bestuurders nog onbekend zijn met deze optie in de Omgevingswet. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten noemt het Vughtse experiment “waardevol” maar waarschuwt dat het ambtelijk werk niet afneemt, alleen eerder plaatsvindt; of het werkelijk tijdwinst oplevert verschilt per project. In Vught hoopt men in elk geval snel met het grondwerk en de eerste steen te kunnen beginnen.