Zo kregen de Drie van Corona samen de rest eronder - Renske Leijten

In dit artikel:

De parlementaire enquête corona legt volgens deze beschouwing scherp bloot hoe tijdens de pandemie in Den Haag werd bestuurd: met Mark Rutte, Hugo de Jonge en Ferd Grapperhaus als dominante driehoek. De verhoren zouden laten zien dat er in de praktijk weinig ruimte was voor afwijkende inzichten, ook niet van artsen, ambtenaren of bewindspersonen die waarschuwden voor neveneffecten van het beleid.

De auteur wijst erop dat veel coronabesluiten, zoals de avondklok en het vasthouden aan strenge maatregelen, vooral werden gedragen door modellen, adviezen van het RIVM en het OMT en door een voortdurende crisismodus binnen de overheid. Daardoor konden politieke keuzes worden gepresenteerd als bijna technisch noodzakelijk, terwijl de gevolgen voor samenleving, onderwijs en publieke verhoudingen onderbelicht bleven. Tegelijk speelden angst voor besmetting, volle intensive cares en overbelasting van de zorg een grote rol bij het draagvlak voor hard beleid.

In de verhoren viel volgens de tekst vooral op dat Rutte en De Jonge weinig echte zelfreflectie toonden, terwijl Grapperhaus zich juist sterk afschermde achter ministeriële geheimhouding. Critici van het beleid werden makkelijk weggezet als “wappies” of onwetenschappelijk, waardoor het debat verhardde. De belangrijkste les die de auteur trekt: als politiek leiders angst laten sturen en tegenspraak wegduwen, ontstaat ruimte voor ingrijpende besluiten die achteraf moeilijk op hun gevolgen worden beoordeeld.