Zo help je vogels bij hitte

In dit artikel:

De komende dagen wordt het tropisch warm; hitte en droogte verergeren de druk op vogels doordat er in steden minder groen is en op het platteland waterstanden dalen. Mensen zetten de airco aan en eten ijs, maar vogels moeten zelf afkoelen — en jij kunt ze direct helpen.

Vogels zweten niet; ze koelen af door te hijgen (met open snavel) en door vocht via keel- of slijmvliezen te verdampen. Soms spreiden ze vleugels of trillen hun keel om meer lucht over vochtige plekken te laten stromen. Ooievaars en gieren gebruiken een bijzondere truc: ze poepen over hun poten (de witte, dunne uitwerpselen bevatten urineachtige vloeistof) zodat het vocht verdampt en de poten wit blijven, wat zonlicht weerkaatst. Veel vogels zoeken schaduw, sommige ouders houden jongen koel met hun vleugels, maar de snelste manier om af te koelen blijft drinken en badderen in vers water.

Praktische tips die je vandaag kunt toepassen
- Zet een lage, ondiepe waterschaal neer (maximaal circa 5 cm diep) zodat vogels veilig kunnen drinken en baden. Een plat bord, diep bord of schaal met rand werkt goed.
- Ververs het water dagelijks en houd de schaal schoon om ziekteverspreiding en muggen te voorkomen.
- Plaats de schaal in de schaduw en op een verhoging of plek waar katten en andere roofdieren er moeilijk bij kunnen. Zet er bij voorkeur struikwerk of een laag boompje in de buurt zodat vogels snel kunnen schuilen. Leg eventueel een steen of takje in de schaal als landingsplek.

Voedsel en langere termijnmaatregelen
- Door hitte nemen insectenactiviteit en bodemvoedbaarheid af: wormen kruipen dieper en insecten verstoppen zich, waardoor het lastiger wordt voor vogels om eten te vinden. Houd een klein stuk gazon licht vochtig zodat merels en andere bodemzoekers makkelijker voedsel vinden.
- Bijvoederen kan helpen, bij voorkeur eiwitrijk voedsel zoals meelwormen; fruit levert vocht. Geef dit beperkt en verantwoordelijk.
- Structureel heeft een vogel het meest aan een groenere tuin: planten en struiken bieden voedsel, water, schuil- en broedplaatsen. Denk daarbij aan de drie basisbehoeften: voedsel, veiligheid en voortplanting. Er bestaan gratis handleidingen met stappenplannen om je tuin vogelvriendelijker te maken.

Kortom: met een ondiepe, schone waterschaal, veilige plek en incidenteel geschikt voer kun je vogels meteen ondersteunen; op de lange termijn helpt meer groen in je tuin om ze beter bestand te maken tegen hitte en droogte.