Zo brengen games senioren in beweging

In dit artikel:

Gamen kan ook ouderen in beweging brengen. Onderzoek laat zien dat beweeggames—videogames waarvoor (grove) lichamelijke inspanning nodig is—effectief kunnen bijdragen aan kracht en balans bij senioren wanneer ze regelmatig en langdurig worden gebruikt. Hoewel competitieve seniorenteams zoals Silver Snipers regelmatig in het nieuws verschijnen, is slechts een klein deel (ongeveer 2% van 65–79‑jarigen) actief met langdurige online spellen; beweeggames vormen daardoor een praktischer alternatief voor veel ouderen en zorginstellingen.

Fysieke activiteit is cruciaal voor ouderen om mobiel en zelfstandig te blijven en het valrisico te verlagen. De beweegrichtlijn adviseert 150 minuten matig intensieve activiteit per week plus twee keer per week spier- en botversterkende en balansoefeningen; in 2024 voldeed slechts 38,9% van de 65‑plussers aan deze norm. Om meer ouderen te bereiken, worden beweeggames en andere technologieën als aanvullende oplossing gezien.

Studies rapporteren vooral positieve effecten op balans, loopsnelheid en spierkracht in boven- en onderlichaam. Minder effect is gevonden op lichaamssamenstelling en flexibiliteit, wat mogelijk samenhangt met korte interventieduur en het feit dat veel games daar niet specifiek op gericht zijn. Daarnaast blijkt plezier een belangrijke motivator: ouderen vinden beweeggames vaak leuker dan traditionele programma’s, wat kan helpen bij het vasthouden van bewegen. Variatie in spellen en eenvoudige, goed leesbare bedieningselementen vergroten de gebruiksvriendelijkheid voor 65‑plussers.

In de praktijk worden beweeggames al ingezet in verschillende zorgsettings; er bestaan voorbeelden voor zowel thuisgebruik als verpleeghuiszorg (zie o.a. inspiratiematerialen van Vilans). Voor veilig en effectief gebruik is het aan te raden beweeggames te combineren met reguliere spier- en balanstraining, toezicht of begeleiding te organiseren, en de spellen aan te passen aan fysieke en cognitieve mogelijkheden van deelnemers.

Belangrijk is dat er meer en betere onderzoeken nodig zijn: bestaande studies verschillen sterk in opzet, duur, doelgroep en uitkomstmaten en hebben vaak beperkte kwaliteit. De verzamelde bevindingen wijzen desalniettemin op veelbelovende kansen om met beweeggames de fysieke en sociale gezondheid van ouderen te ondersteunen, mits deze verstandig worden ingezet en wetenschappelijk verder worden onderbouwd.