Zo bedacht De Blaffende Vis dit jaar z'n beroemde Koningsdag-gevel
In dit artikel:
In de Jordaan houdt bruincafé De Blaffende Vis al ruim dertig jaar een opvallende traditie in ere: elke Koningsdag hangen vrienden van het café een levensgrote, vaak spottende afbeelding van het koningshuis over de gevel. Dit jaar werkte een comité van zestien stamgasten en oud-collega’s sinds begin maart wekelijks aan het nieuwe ontwerp. De groep – onder leiding van de door hen Pollander genoemde voorzitter – combineert kroeggezelligheid met een strak selectieproces: het ontwerp mag niet politiek beladen zijn, moet een link met het koningshuis hebben en een actueel, herkenbaar beeld oproepen.
De samenstelling van de ploeg is praktisch en hecht: twee oud-medewerkers verzorgen het ontwerp, een bouwmeester regelt de constructie, een buurvrouw en kok leidt de decoratie en een commissielid exploiteert samen met een collega een printbedrijf dat de stickers produceert. Ideeën vliegen over tafel tijdens vergaderingen in het café; van ludieke visies op koning en koningin tot verwijzingen naar recente gebeurtenissen. Sommige voorstellen verdwijnen snel in de prullenbak omdat de groep wil vermijden dat de versiering te serieus of oorlogszuchtig overkomt – een afweging die dit jaar zwaarder woog vanwege het sombere internationale nieuws in de kranten.
De creatieve geschiedenis van De Blaffende Vis gaat terug tot 1996, toen de toenmalige eigenaar voor het eerst een oranje zeil met tekst over de gevel hing. Sindsdien is er jaarlijks een nieuwe façade, soms zo scherp of origineel dat het landelijke en soms internationale aandacht opleverde. In 2000 werd een afbeelding van Máxima die aan Marilyn Monroe deed wereldwijd opgepikt, en in andere jaren verschenen knipogen naar actuele gebeurtenissen of persoonlijke herkenningspunten binnen het koningshuis. Niet alle uitingen bleken onomstreden: een eerbetoon aan de overleden burgemeester Eberhard van der Laan leidde in 2018 tot emotionele reacties binnen de groep, maar ook tot een ontroerende ontmoeting met diens familie bij de onthulling.
De werkwijze is zowel ambachtelijk als modern: waar vroeger alles met schaar en photoshop werd gefabriceerd, gebruiken de ontwerpers inmiddels AI om snel mock-ups te maken en ideeën direct visueel te toetsen. Het eindbeeld wordt professioneel geprint in delen: de volledige compositie beslaat zo’n 90 vierkante meter en rolt in kleinere uitsnedes uit een twee meter brede printer. Dat gebeurt bij RoadAdvertising, het bedrijf van een van de commissieleden en een oud-medewerker; als deze klus uitbesteed zou worden zou de totale rekening, volgens een betrokkene, makkelijk rond de tienduizend euro liggen. Omdat de leden veel werk vrijwillig doen, blijft het binnen de mogelijkheden van de groep en vooral een bron van plezier.
In de weken vóór Koningsdag worden de uitgeprinte stickers op losse platen geplakt, op maat gezaagd en rijkelijk versierd met kralen, spiegelscherven en stoffen accenten. Daarbij neemt een van de vrouwen uit de kring vaak de leiding over naai- en decoratiewerk – een ongeschreven verdeling die al jaren zo gaat. De platen liggen geheim bewaard in de achtertuin van het café totdat ze als puzzelstukken aan de gevel worden bevestigd; de onthulling gebeurt traditioneel op Koningsnacht. Voor buurtbewoners en stamgasten blijft de spanning groot: de commissie houdt details meestal binnenskamers tot het laatste moment.
De gevelversiering van De Blaffende Vis is meer dan een grap: het is een lokaal ritueel waarin vriendschap, vakmanschap en kritiekloos verbaliseerde humor samenkomen. De combinatie van scherpe ideeën, ambachtelijke uitvoering en de bereidheid grenzen op te zoeken maar respect te bewaren, houdt de traditie levendig en maakt de jaarlijkse onthulling tot een vaste attractie in de Jordaan en soms ver daarbuiten. Dit jaar verwachten de makers weer een fleurige, feestelijke boodschap aan de gevel te hangen, die de buurt en voorbijgangers op Koningsdag zal verrassen.