Zijn documentaires zijn bepalend voor hoe Amerikanen hun historie zien: 'Ik zie wat er gebeurt met Trump, maar de VS zijn veel verdeelder en gewelddadiger geweest'

In dit artikel:

Documentairemaker Ken Burns gebruikt de Amerikaanse Onafhankelijkheidsdag al meer dan dertig jaar voor een vaste familieceremonie in New Hampshire: vóór het eten leest hij de Onafhankelijkheidsverklaring voor aan zijn kinderen, kleinkinderen en vrienden. In een interview rond 4 juli en de aanstaande viering van 250 jaar Amerikaanse onafhankelijkheid benadrukt de 72-jarige Burns dat de Amerikaanse oorsprong veel complexer is dan het nationale zelfbeeld vaak doet vermoeden.

Aanleiding voor het gesprek is ook zijn recente zesdelige serie *The American Revolution*, die eind vorig jaar verscheen en miljoenen kijkers trok op PBS. Burns schetst daarin de revolutie niet als een simpel heldenverhaal, maar als een bloedig en tegenstrijdig conflict waarin ook loyalisten, tot slaaf gemaakten en de oorspronkelijke bevolking een rol speelden. Hij wijst erop dat de idealen van vrijheid en gelijkheid in 1776 vooral golden voor witte mannen, terwijl mensen als George Washington zelf tientallen tot slaaf gemaakten bezaten.

Volgens Burns is juist die complexiteit essentieel, zeker in een tijd van politieke spanning en groeiende verdeeldheid in de VS. Hij verzet zich tegen simplistische historische en politieke verhalen en ziet zijn documentaires als een manier om Amerikanen terug te brengen naar de wortels van hun land. Tegelijk zegt hij niet te willen vervallen in doemdenken over Trump of de staat van de democratie. In plaats daarvan pleit hij voor persoonlijke, rustige 4th of July-vieringen die mensen samenbrengen, en voor meer aandacht voor gedeelde rituelen en geschiedenis dan voor partijpolitiek.