Zijn die stinkende Europeanen wel mensen? Of zijn het honden? Verrassende vragen op BoekenFest in Assen
In dit artikel:
In theater De Nieuwe Kolk in Assen sloot BoekenFest zaterdagavond de Boekenweek af met een avond vol gesprekken, signeersessies en een karig randprogramma. Kirsten van Santen opende en benadrukte dat lezen nieuwsgierigheid en een brede blik bevordert — een subtiele verwijzing naar de onrustige wereldsituatie, maar het festival zelf koos grotendeels voor lichtvoetige en persoonlijke verhalen. Het thema van de Boekenweek dit jaar, ‘Mijn generatie’, kwam opvallend genoeg niet aan bod.
Als eerste hoofdgast trad Annejet van der Zijl aan. De veelgelezen non-fictieschrijfster sprak over haar nieuwe dubbelbiografie De zwevende wereld, waarin de betrekkingen tussen Japan en Europa centraal staan. Van der Zijl belichtte hoe Japanners in de negentiende eeuw Europeanen soms tekortdeden in geschriften en daarmee onze eigen vroegere blik op ‘de ander’ spiegelde. Ze oogde vermoeid van de tournee en vertelde hoe haar hond een structurele rol speelt in haar schrijfproces: wandelingen geven haar ruimte om te denken.
Het nevenprogramma kreeg gemengde reacties; een literaire bingoshow, silent disco en creatieve knutselactiviteiten werden als mager beoordeeld, maar het gedichtenatelier van Lowieke van der Heide viel in positieve zin op. Bezoekers konden daar tekst en beeld combineren en met sjablonen en verf eigen ‘veronzinsels’ maken.
Hoogtepunt voor velen was het gesprek met rapper Typhoon (Glenn de Randamie), geïnterviewd door Janine Abbring. Hij presenteerde zijn boek Liefde is de baas, waarin hij persoonlijke thema’s en mentale worstelingen onderzoekt. Het gesprek, dat door sommigen als rommelig en voorspelbaar werd ervaren, bleef echter vaak op algemene levenswijsheden hangen in plaats van diepgravende onthullingen. Desondanks bleef de belangstelling groot: bezoekers stonden massaal in de rij voor foto’s en handtekeningen.
De afsluiter was Arthur Japin, die zijn nieuwe werk signeerde en in een openhartig gesprek met Leonie Sinnema terugkeek op zijn carrière. Hij vertelde hoe zijn debuutroman, De zwarte met het witte hart — over twee negentiende-eeuwse Ghanese prinsjes in Nederland — voortkwam uit een verhaal dat aanvankelijk voor andere kunstvormen bedoeld leek. Japin deelde persoonlijke herinneringen aan hevig pesten in zijn jeugd en legde uit dat zijn schrijverschap voortkomt uit die ervaring van anders-zijn; zijn personages zijn vaak buitenbeentjes omdat hij zichzelf daarin herkent. Zijn doel is empathie en begrip kweken: lezers laten voelen hoe het is buitengesloten te worden. Het publiek reageerde emotioneel toen hij als antwoord op wat hij met zijn werk had bereikt simpelweg gebaar maakte naar de zaal: “Dit”.
Al met al bood BoekenFest in Assen vooral intieme portretten van auteurs en persoonlijke getuigenissen, met afwisselend inspirerende en licht teleurstellende passages, en met een duidelijke voorkeur voor menselijke thema’s boven politieke discussie.