Zijn Amsterdamse badeendjeswinkels allemaal witwaszaken of is dat een clichébeeld? 'Bij sommige winkels heb ik nog steeds vraagtekens'

In dit artikel:

Studenten criminologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam hebben onderzocht of Amsterdamse winkels die badeendjes verkopen echt een normaal verdienmodel hebben, of mogelijk worden gebruikt voor ondermijning of witwassen. Hun onderzoek begon na scepsis over de opvallende aanwezigheid van zulke souvenirzaken in de binnenstad, vooral rond de Dam en de Oude Doelenstraat.

De studenten observeerden vijf winkels in Amsterdam en één in Zandvoort, spraken met ondernemers, een wijkagent en een gemeentelijk ondermijningsteam, en bekeken de bedrijfsstructuren. Hun bevinding: de winkels trekken wel degelijk klanten, vooral toeristen en buitenlandse bezoekers, en er is zichtbaar omzet. Gemiddeld ging ongeveer 10 procent van de bezoekers iets kopen, met een geschatte omzet van 110 euro per uur en een gemiddelde aankoop van 14 euro. Ook contante betalingen bleken niet uitzonderlijk hoog.

Tegelijkertijd blijven er vragen bestaan over de economische houdbaarheid van sommige zaken. Met huren die kunnen oplopen tot duizenden euro’s per maand is het volgens begeleider Tom Loonen lastig te begrijpen hoe alle winkels winstgevend blijven. Daarnaast zagen de onderzoekers grote verschillen in bedrijfsvoering: sommige zaken leken actief en professioneel, terwijl andere medewerkers weinig betrokken oogden. Dat bewijst geen criminaliteit, maar roept wel nieuwe vragen op.

Volgens Loonen komt het wantrouwen deels voort uit het idee dat een winkel met één enkel, opvallend product verdacht is. De studie laat zien dat dat beeld te kort door de bocht is: niet elke badeendjeswinkel is automatisch een dekmantel, al is aanvullend onderzoek naar de financiële kant van sommige zaken wel nodig.