Zij stapten 25 jaar geleden in het - legale - huwelijksbootje: 'Maar we lopen niet hand in hand'
In dit artikel:
Raymond (54) en Dean (59) zijn al decennia geliefden die elkaar in de jaren 90 bij Center Parcs leerden kennen. Hoewel ze op 23 mei 1997 officieel nog niet konden trouwen, hielden ze wél een volwaardige ceremonie in Gennep nadat hun eigen gemeente Mook dat niet toeliet. Ze lieten zich later registreren toen het geregistreerd partnerschap in 1998 mogelijk werd en hebben uiteindelijk hun partnerschap omgezet toen het huwelijk voor gelijkgeslachtelijke paren uiteindelijk realiteit werd. Voor hen markeert die vroege ceremonie de werkelijke trouwdag, ook al kreeg de juridische omzetting minder emotionele betekenis.
Marco (50) en Alex (55) vonden elkaar midden jaren 90 in Rotterdam en lieten zich in 1999 registreren als partners. In hun gemeente weigerde een ambtenaar de plechtigheid, maar in het naburige Brielle vonden ze wel iemand bereid; het stel vierde het met een groot feest en een huwelijksreis naar New York. In 2011 maakten ze hun verbintenis wettelijk officieel om het adoptieproces van hun zoon uit de VS juridisch te vergemakkelijken.
Hein (62) en Peter (64) waren al lang samen toen ze trouwden — na veertien jaar samen en met twee gezamenlijke kinderen — en deden dat op een symbolische gezamenlijke ceremonie samen met de moeders van hun zonen. Voor hen was het huwelijk een bevestiging van bestaansrecht en gelijkwaardigheid, maar tegelijk wijst Hein op juridische knelpunten: hun kinderen hadden vier opvoeders, maar wettelijk kunnen er slechts twee ouders worden erkend. Hij noemt het ontbreken van een regeling voor meerouderschap een grote onrechtvaardigheid, ondanks het in 2016 unanieme advies van een staatscommissie en vermelding in het regeerakkoord.
Doorlopend thema in de verhalen is de wisselende maatschappelijke acceptatie. Alle drie de stellen benadrukken dat de openstelling van het huwelijk belangrijke symbolische en praktische waarde had, maar dat intolerantie sindsdien niet verdwenen is. Raymond en Hein melden dat ze tegenwoordig bewust minder hand in hand lopen en dat scheldpartijen en zelfs fysieke aanvallen hebben plaatsgevonden. Marco en Alex zien online haat en geweldsincidenten als bewijs dat Nederland minder vanzelfsprekend tolerant is dan vroeger werd gedacht.
Kortom: de persoonlijke verhalen illustreren hoe de juridische erkenning van gelijkgeslachtelijke relaties in Nederland jarenlange strijd en kleine overwinningen betekende, maar ook dat er nog resterende maatschappelijke en juridische problemen zijn — vooral rond veiligheid, acceptatie en regels voor meerouderschapsconstructies.