Zij organiseren een alternatieve herdenking: 'Meer emotie gezien dan ik ooit op de Dam heb ervaren'
In dit artikel:
Het Comité van Waakzaamheid Nu — opgericht door oud-diplomaten Angelique Eijpe en Tessa Terpstra — organiseert voor de tweede keer een alternatieve Dodenherdenking in Den Haag. Op maandag 4 mei is er vanaf 19.00 uur een “inclusieve” herdenking op het Lange Voorhout; om 20.00 uur volgt de taptoe en twee minuten stilte, daarna kunnen aanwezigen bloemen neerleggen of een foto plaatsen. Er zijn geen vlaggen, leuzen of spandoeken toegestaan.
De aanleiding is onvrede over de manier waarop de officiële Nationale Herdenking op de Dam volgens de initiatiefnemers omgaat met hedendaagse oorlogs- en vervolgingsslachtoffers. Eijpe en Terpstra vinden dat die ceremonie vooral gericht is op de Tweede Wereldoorlog en een smal, “wit” kader hanteert, waardoor slachtoffers uit plekken als Srebrenica, Rwanda, Syrië, Gaza of Iran buiten beeld blijven. Eijpe zei vorig jaar terug te blijven omdat haar familie in Gaza zwaar werd getroffen: “Hoe kan ik op de Dam staan als het kabinet het heeft over zelfverdediging, terwijl er een genocide gaande is?” Die persoonlijke ervaring voedt hun pleidooi voor een herdenking die expliciet ook het geweld van nu meeneemt en politieke zelfreflectie verlangt.
De eerste editie in 2025 trok onverwacht zo’n 4.000 mensen; de organisatie was toen kleinschalig en improviserend, maar de opkomst toonde volgens hen dat veel mensen zich niet thuisvoelen bij de officiële ceremonie. Critici bestempelden het initiatief als anti-Joods, maar Eijpe en Terpstra benadrukken dat ze de twee minuten stilte hoog houden en juist oproepen tot breder medeleven, los van partijpolitieke of identitaire frames. Ze verwijten het Nationaal Comité 4 en 5 mei vooral beperkte speelruimte doordat het aan formele regels en overheidsbindingen vastzit.
Het Comité van Waakzaamheid Nu ziet zichzelf zowel als aanvulling op als protest tegen het bestaande ritueel: een uitnodiging om op 4 mei niet alleen terug te blikken, maar ook te onderzoeken hoe kolonialisme, schendingen van het internationaal recht en huidige oorlogsvoering doorwerken in het heden. De organisatie positioneert de bijeenkomst als een plek voor persoonlijke rouw en bezinning, met ruimte voor uiteenlopende rituelen en getuigenissen, bedoeld om een breder deel van de Nederlandse samenleving zichtbaar te maken in de nationale herdenking.