Zeventig mensen gevaar voor nationale veiligheid, uitzetting lukt vaak niet

In dit artikel:

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft de afgelopen tien jaar ongeveer zeventig mensen aangemerkt als gevaar voor de nationale veiligheid. Het gaat vooral om personen die in Nederland zijn veroordeeld voor terrorisme, maar ook om Syriëgangers en een Russische spion die bedrijfsgeheimen van ASML en NXP deelde. Van ruim veertig betrokkenen is de identiteit bekend; allemaal hebben zij een buitenlandse of dubbele nationaliteit.

Wie een dubbele nationaliteit heeft, kan het Nederlanderschap verliezen en krijgt vervolgens het zwaarste inreisverbod: twintig jaar. Dat verbod geldt alleen effectief als iemand Nederland ook daadwerkelijk verlaat. Hoe vaak dat is gelukt, houdt het ministerie van Justitie en Veiligheid niet bij. Herkomstlanden werken volgens de overheid vaak niet mee aan terugkeer of leveren geen benodigde documenten. Een deel van de betrokkenen zit nog vast, terwijl anderen na hun straf in Nederland kunnen blijven en daar illegaal verblijven.

Terrorismeonderzoeker Elanie Rodermond waarschuwt dat dit de veiligheid juist kan schaden, omdat toezicht door bijvoorbeeld de reclassering ontbreekt wanneer iemand ondergronds of zonder vaste verblijfplaats leeft. Advocaat Flip Schüller vindt bovendien dat het Nederlanderschap en inreisverboden soms te snel worden ingetrokken. Rechters hebben dergelijke besluiten in enkele zaken teruggedraaid; daarbij speelt ook de vraag of de maatregel in strijd is met het verbod op rassendiscriminatie.

De IND legt het inreisverbod soms pas jaren na het einde van een straf op, omdat eerst alle beroepsprocedures moeten zijn afgerond en de beoordeling complex kan zijn. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid verwacht dat het probleem groeit door nieuwe vrijlatingen van hoogrisicogevangenen, die moeilijker te volgen zijn zonder vaste woon- of verblijfplaats.