Zeven overleden jongeren herdacht bij presentatie ZIKOS-rapport

In dit artikel:

Jason Bhugwandass, zelf ervaringsdeskundige, presenteerde in Nieuwspoort zijn nieuwe rapport Eenzaam gestorven — twee jaar na zijn eerste rapport over misstanden in de gesloten jeugdzorg. Centraal stonden zeven jongeren die overleden zijn nadat ze op een ZIKOS-afdeling (Zeer Intensieve Kortdurende Observatie en Stabilisatie), de zwaarste vorm van gesloten jeugdzorg, hadden gezeten. Tijdens de presentatie stond Bhugwandass in pak achter een doodskist, omringd door foto’s van de overledenen; er werd een minuut stilte gehouden en nabestaanden, jongeren die op ZIKOS-afdelingen verbleven en meerdere Kamerleden waren aanwezig.

Het rapport bevat een lijst met de 51 deelnemers van het 2024-onderzoek en hun huidige situatie; daarvan deden 38 deelnemers een suïcidepoging. Vijf van de deelnemers zijn overleden, plus twee anderen die niet aan het onderzoek meededen — samen zeven doden. Bhugwandass zelf raakte vier maanden geleden bijna om het leven. In Nederland bestonden tot 2024 twee ZIKOS-afdelingen (Zetten en Harreveld), die na het eerdere rapport zijn gesloten.

De organisaties die de afdelingen beheerden (iHub en Pactum) boden excuses aan; Pactums directeur zorg erkende dat het leed had mogen worden voorkomen en hoopt dat erkenning helpt bij herstel. Bhugwandass vindt die excuses te laat en onvoldoende en eist erkenning, nazorg en financiële hulp voor getroffenen. Het nieuwe rapport roept op tot concrete maatregelen om slachtoffers te ondersteunen en herhaling te voorkomen.