Zelfs Poetin zal zien dat het niet opschiet met de verovering van Oekraïne
In dit artikel:
Vier jaar na de grootschalige Russische invasie is er weinig veranderd aan de harde feiten: Moskou boekt nauwelijks beslissende successen en een echte overwinning op Oekraïne lijkt onbereikbaar zonder externe hulp of een interne implosie in Kyiv. Afgelopen maand kwam de oorlog in duur voorbij de 1.418 dagen die het Rode Leger tussen 1941 en 1945 nodig had om van Moskou naar Berlijn te trekken – een symbolische mijlpaal waar het Kremlin graag historisch legitimatie aan ontleent.
Militair gezien heeft Rusland weinig terreinwinst geboekt. Sinds het falen om Kyiv snel in te nemen, richtte Moskou zich op de Donbas (provincies Donetsk en Luhansk). Ondanks maandenlange offensieven in 2024 hebben Russische troepen slechts circa 60 kilometer terrein gewonnen — ruwweg de afstand Amsterdam–Rotterdam — en volgens het Amerikaanse CSIS liep de gemiddelde dagwinst bij aanvallen tussen de 15 en 70 meter. Dat is zelfs trager dan terreinwinst in de Slag aan de Somme (Eerste Wereldoorlog). Frontlinies rond plaatsen als Pokrovsk schuren al langer vast; voorbij die stad liggen zwaardere vestingsteden als Kramatorsk en Sloviansk binnen een defensieve "fortengordel" van Oekraïne.
De menselijke tol is enorm. Het artikel noemt schattingen van circa 1,2 miljoen Russische militairen die zijn gesneuveld, gewond of vermist, plus volgens Oekraïense ramingen maandelijks 30.000–35.000 bijkomende Russische slachtoffers. Experts verwachten geen snelle doorbraak: Rusland kan de strijd mogelijk langer volhouden dankzij grote reserves en een ingerichte oorlogseconomie, maar de capaciteiten kraken — nieuwe rekruten zijn vaak slecht getraind en weinig gemotiveerd en verliezen zijn moeilijk te compenseren.
Strategisch voegde Moskou aanvankelijk meer effect toe met bombardementen op civiele energie-infrastructuur dan met grondoffensieven. Die aanvallen legden miljoenen mensen het afgelopen jaar in het donker en de kou, met als duidelijk doel de Oekraïense bevolking en westerse steun te breken. Dat doel mislukte grotendeels: peilingen tonen een brede bereidheid van Oekraïners om door te vechten en Europa bleef, ondanks druk van pro-Russische staten, steun aan Kyiv uitleveren.
Politiek zoekt Poetin alternatieven: een onderhandelde "winst" door Kiev te dwingen tot concessies, een eventuele verschuiving in Amerikaans beleid (verwijzend naar de pro-Russische houding van Donald Trump) of het afhaken van Europese bondgenoten. Tot dusver leverden die hoopjes weinig op; sancties blijven grotendeels van kracht en wapenstromen via Europa gaan door. Interne Russische kosten — enorme uitgaven aan lonen, bonussen en uitkeringen voor nabestaanden — houden het conflict betaalbaar maar trekken de economie in een gevaarlijke zone, zoals Carnegie-onderzoekster Prokopenko omschreef.
Kort: Rusland blijft in staat de strijd voort te zetten, maar de militaire en politieke realiteit maakt een snelle of totale overwinning onwaarschijnlijk. Een langere overleving van Moskou in het conflict is iets anders dan daadwerkelijk winnen; Kyiv ligt voorlopig verder weg dan Berlijn.