Zelfs 'pitloze' mandarijnen bevatten soms pitten. Hoe kan dat?

In dit artikel:

De wetenschapsredactie legt uit dat ‘pitloze’ mandarijnen meestal het resultaat zijn van teelt en veredeling die bevruchting voorkomt of afgeboekte embryo’s veroorzaakt. Er zijn twee belangrijke mechanismen: parthenocarpy, waarbij de vrucht zich ontwikkelt zonder zaadvorming, en stenospermocarpy, waarbij bevruchting wel optreedt maar het embryo vroegtijdig stopt met groeien. Ook worden vaak triploïde rassen geteeld: die hebben een ongelijke chromosoomsamenstelling waardoor zij nauwelijks levensvatbaar zaad produceren.

Toch kunnen er soms tóch pitten in een zogenaamd pitloze mandarijn zitten. Dat gebeurt vooral door kruisbestuiving met andere citrusplanten in de buurt: als bestuivers (bijvoorbeeld bijen) pollen van een bestuurlijke, compatibele soort meenemen, kan dat leiden tot zaadvorming in een vrucht die normaal gezien geen eigen vruchtbare zaadcellen maakt. Klimaatomstandigheden en de mate van bestuiving beïnvloeden hoe vaak dit voorkomt; in gemengde boomgaarden of nabij wilde citrusplanten is de kans groter. Daarom betekent ‘pitloos’ in commerciële etikettering vaak ‘weinig of meestal geen pitten’, niet absoluut geen enkele.

Praktisch advies: telers die echt zaadvrije vruchten willen, zetten afstand tussen rassen, gebruiken netten of kassen om bestuiving te beperken, of kiezen bewuste veredeling (triploïde of parthenocarpe rassen). Voor consumenten geldt dat incidentele pitten geen teken zijn van een probleem, maar van kruisbestuiving in het teeltgebied.