Zelfs NRC kan er niet meer omheen: de complotdenkers hadden gelijk over de elite
In dit artikel:
NRC-columnist Arjen van Veelen stelt naar aanleiding van de vrijgegeven “Epstein Files” dat veel van wat vroeger als complottheorie werd afgedaan, in grote lijnen klopt: de verzamelde documenten (miljoenen teksten, honderdduizenden foto’s en duizenden video’s) tonen volgens hem aan dat er een wereldwijd netwerk van machtige personen bestond dat elkaar beschermde en gunsten ruilde — en dat daarin ook seksueel misbruik van minderjarigen speelde. Niet alle details van eerdere beschuldigingen blijken juist — locaties en sommige verhalen klopten niet — maar het bredere patroon van een beschermend, zelfhandhavend systeem lijkt bevestigd.
Het pas verschenen, postume boek van Virginia Giuffre wordt in het artikel gebruikt om die systemische kant te illustreren. Giuffre, die naar eigen zeggen als zestienjarige door Jeffrey Epstein en Ghislaine Maxwell werd uitgebuit en jaren slachtoffer was van seksueel misbruik, overleed in april vorig jaar; haar getuigenis benadrukt volgens het stuk dat het probleem verder reikt dan één dader en raakt aan mechanismen die machtigen vrijwaren en slachtoffers monddood maken.
De Epstein Files blijken ook contacten tussen bekende intellectuelen en Epstein te documenteren. Noam Chomsky, wiens naam honderden keren in de dossiers opduikt, zou volgens de stukken meer dan oppervlakkig contact hebben gehad en zelfs advies hebben gegeven over reputatieherstel ná Epsteins veroordeling — iets dat in het artikel wordt aangevoerd als voorbeeld van hoe kritiek op elites soms van binnenuit wordt ondermijnd.
Centraal in de tekst staat een scherpe kritiek op de Nederlandse kwaliteitsmedia: NRC, de Volkskrant, NOS en anderen worden verweten jarenlang mensen die waarschuwden voor dergelijke elitepraktijken te hebben weggezet als “wappies” en daarmee bijgedragen te hebben aan het marginaliseren van slachtoffers en waarschuwers. Nu een columnist erkent dat veel beschuldigingen in grote lijnen juist waren, volgt er volgens de auteur geen publieke zelfreflectie of excuses voor dat eerder stilhouden of kleineren.
Het stuk trekt de conclusie breder: machtsongelijkheid en systeembescherming zijn universeel — ook in Nederland, in Haagse politiek en in Hilversumse nieuwsselectie — en gewone mensen zonder netwerk blijven de dupe. De publicatie sluit met een oproep tot steun voor onafhankelijke media (de redactie achter het artikel presenteert zichzelf als voorbeeld van zo’n medium) om verhalen te blijven brengen die volgens hen door de mainstream zijn doodgezwegen.