Zelfs Labour boort weer naar Noordzeegas en de VN begraaft de 1,5 graad, maar Jetten blijft onze gasputten vol beton storten

In dit artikel:

Het artikel stelt dat twee ontwikkelingen op dezelfde woensdag volgens de auteur aantonen dat het Nederlandse klimaat- en energiebeleid onrealistisch is. Het VN-milieuprogramma UNEP concludeerde in zijn jaarlijkse rapport dat een mondiale opwarming van meer dan 1,5 graad Celsius inmiddels vrijwel onvermijdelijk is. De wereldwijde uitstoot blijft stijgen, onder meer doordat grote economieën fossiele brandstoffen blijven gebruiken. Michel den Elzen, onderzoeker bij het Planbureau voor de Leefomgeving en de Vrije Universiteit en betrokken bij het rapport, zegt dat er jaren verloren zijn gegaan. Volgens de onderzoekers zou na een overschrijding van de grens bovendien grootschalige verwijdering van CO₂ uit de atmosfeer nodig zijn, bijvoorbeeld via technologie of herbebossing. De haalbaarheid, kosten en maatschappelijke steun daarvoor zijn volgens het artikel onzeker.

De tweede ontwikkeling vond plaats in het Verenigd Koninkrijk. De Labour-regering gaf toestemming voor de ontwikkeling van het Jackdaw-gasveld in de Noordzee, ongeveer 240 kilometer ten oosten van Aberdeen. Het veld, een project van Shell en Equinor, kan volgens de aangehaalde informatie de Britse gasproductie op termijn met ongeveer 6 procent verhogen, elf jaar produceren en genoeg energie leveren voor circa 1,4 miljoen woningen. Londen wijst daarnaast op het behoud van banen en een economische opbrengst van ongeveer 2,9 miljard pond. De beslissing wijkt af van eerdere beloften om geen nieuwe olie- en gasvelden in de Noordzee toe te staan.

De Britse keuze wordt verklaard door zorgen over energiezekerheid en hoge prijzen. Het Verenigd Koninkrijk haalt nog maar 42 procent van zijn gas uit de eigen Noordzee en is daardoor afhankelijk van import. Door geopolitieke spanningen en het wegvallen van Russisch gas zouden de prijzen sterk zijn gestegen. De regering kiest daarom voor binnenlandse productie, ondanks kritiek van milieuorganisaties. Ook een besluit over het grotere Rosebank-olieveld wordt volgens het artikel voorbereid.

De auteur contrasteert dit beleid met Nederland. Terwijl het Verenigd Koninkrijk nieuwe productie toestaat, worden Nederlandse gasputten en het Groningse gasveld volgens hem definitief afgesloten. Provincies Groningen en Drenthe en dertien gemeenten verzetten zich tegen een initiatiefwet van JA21 om het Groningenveld als noodreserve te behouden voor een mogelijke gascrisis. Zij willen dat het veld onomkeerbaar wordt ontmanteld.

Verder bekritiseert het artikel het plan van woonminister Elanor Boekholt-O’Sullivan om huiseigenaren vanaf 2029 bij vervanging van hun cv-ketel in beginsel tot een hybride warmtepomp te verplichten. Appartementen en monumenten zouden uitzonderingen nodig hebben vanwege ruimte- en geluidseisen, terwijl de financiële gevolgen volgens de aangehaalde kritiek nog niet goed zijn onderzocht. Ook wordt gewezen op een mogelijk overbelast stroomnet en het aflopen van subsidies na 2030. Hoogleraar David Smeulders noemt het plan in een aangehaalde analyse “een heel erg dom plan”.

De tekst is sterk opiniërend en gebruikt felle kwalificaties voor het kabinet-Jetten en D66. De auteur concludeert dat Nederland het klimaatbeleid moet herzien, de warmtepompverplichting moet schrappen en gasreserves moet behouden. Ook stelt hij dat Forum voor Democratie eerder gelijk had met waarschuwingen over de haalbaarheid van het Parijse klimaatdoel en de risico’s van het afbouwen van binnenlandse energieproductie.