Zelfs de Vader des Vaderlands is niet heilig in Guinee-Bissau

In dit artikel:

In het vervallen centrum van Bissau, aan de Rua Guerra Mendes, ligt tegenover het achttiende-eeuwse fort São José da Amura — nu de kazerne van het nationale leger — het kleine Casa dos Direitos. Het blauwgrijze gebouw was ooit een Portugese gevangenis; voormalige luchtgaten van de kelders zijn nu ramen en de ruimte fungeert als vergaderzaal. Activisten van het Casa geven onder meer mensenrechtenles aan militairen en proberen het land te hervormen na eeuwen van koloniaal geweld, slavenhandel en recente politieke instabiliteit.

Die inspanningen stuiten op systematische tegenwerking: eind vorig jaar pleegde het leger opnieuw een staatsgreep en installeerde een tijdelijke junta. De militairen voeren in de praktijk vaak buitensporig geweld: in december vielen politie/militairen het Casa dos Direitos binnenshuis binnen en sloegen twee activisten; op 13 februari werd de jongste dochter van vrijheidsstrijder Amílcar Cabral bij een militaire rechtbank aangevallen. President Umaro Sissoco Embaló — een gewezen generaal die volgens critici chaos zaait — verblijft in Marokko en zou via goedgekeurde verkiezingen aan het eind van het jaar terugkeren.

Symbolisch en letterlijk is nationale geschiedenis onder militair beheer: het mausoleum van Cabral staat binnen de muren van het fort en is alleen te bezoeken met een speciale vergunning van het leger. Die beperking illustreert hoe diep de militaire macht en haar permissiecultuur de toegang tot erfgoed en burgerrechten in Guinee-Bissau bepalen.