Zelfs de meest kwetsbare scènes voelen nooit té kwetsbaar in deze documentaire over psychoses

In dit artikel:

Luuk Bouwmans documentaire The Desert of the Real volgt zes mensen die een psychose hebben doorgemaakt. Onder hen zijn een muzikant, psycholoog, filosoof, kunstenaar en psychiatrisch verpleegkundige. Zij vertellen niet alleen over hun psychotische ervaringen, maar ook over hun leven ervoor en de periode daarna.

Terugkerende vragen over bewustzijn, identiteit en de aard van de werkelijkheid blijken bij hen meer te zijn geweest dan vrijblijvende filosofische oefeningen. Tijdens een psychose konden hun eigen gedachten bedreigend worden en raakte hun vertrouwen in de werkelijkheid verstoord. De film probeert niet één verklaring voor psychoses te geven en presenteert evenmin een algemene oplossing. De persoonlijke verhalen staan centraal.

De psychiatrie komt slechts op de achtergrond aan bod. Kunstenares Ine reconstrueert bijvoorbeeld een bizarre gebeurtenis uit de instelling waar zij verbleef, terwijl verpleegkundige Eloy vertelt dat een isoleercel hem juist heeft geholpen, ondanks de negatieve ervaringen die anderen ermee hebben.

Bouwman verbindt de getuigenissen door overeenkomsten tussen hun ervaringen zichtbaar te maken. Verschillende deelnemers beschrijven het gevoel dat hun leven zich als een film afspeelde. Dat idee verbeeldt de regisseur met nagebouwde interieurs in een studio: echte ruimtes die tegelijk kunstmatige kopieën zijn. Ook verwijzingen naar Alice in Wonderland en beelden waarin de deelnemers uit een zwarte achtergrond tevoorschijn komen, versterken het spanningsveld tussen werkelijkheid en verbeelding. Door de zorgvuldige benadering blijven ook de kwetsbaarste scènes invoelbaar en krijgen de zes deelnemers ruimte om hun ervaringen met nuance, warmte en zelfreflectie te delen.