Zelfs bondgenoten twijfelen nu openlijk aan de toestand van president Trump
In dit artikel:
De afgelopen dagen veroorzaakte president Donald Trump verwarring en onrust met wisselende en felle uitlatingen over buitenlandse politiek, vooral rond een Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz. Tijdens een telefonisch interview met Fox News‑presentatrice Maria Bartiromo — die hem doorgaans steunt maar het gesprek voortijdig afbrak — maakte Trump uiteenlopende opmerkingen: hij sprak over het blokkeren van scheepvaart naar en van Iran, stelde voor de Golf van Mexico om te dopen tot ‘de Golf van Trump’, en erkende dat zijn beleid de olie- en gasprijzen iets hoger zou kunnen maken. Op vragen over eerdere dreigende berichten op Truth Social reageerde hij laconiek en zei onder andere dat het hem niet uitmaakte dat ‘een hele beschaving zal sterven’.
Kort na het interview kondigde het Amerikaanse Centcom aan dat het maandag om 16.00 uur een blokkade van alle scheepvaart van en naar Iran in de Straat van Hormuz zou beginnen. Analisten zien in Trumps aanpak volgens Reuters‑columnist Clyde Russell een herkenbaar patroon: eerst escaleren om vervolgens met maximale druk concessies af te dwingen — vooral gericht op het knijpen van Iran’s inkomsten uit olie. Iran vraagt intussen naar verluidt miljoenen dollars per doorvaart, een verandering sinds aanvallen door Israël en de VS.
Trump’s strategie lijkt ook op China te mikken; als grootste afnemer van Iraanse olie zou Peking onder druk worden gezet om op Teheran invloed uit te oefenen. Voorstanders noemen de aanpak soms briljant of preventief, zoals de Iraans-Amerikaanse investeerder Shervin Pishevar die spreekt van een ‘doctrine van preventie’. Critici, waaronder Russell, zien het als riskant en mogelijk onsamenhangend beleid dat in een conflict kan vastlopen.
De gebeurtenissen voedden daarnaast een groeiende discussie over Trumps mentale geschiktheid. Historici, journalisten en zelfs enkele bekende rechtse figuren uitten zorgen over zijn geheugen en gedrag; voormalig CIA‑directeur John Brennan riep op tot toepassing van het 25e amendement om de president af te zetten. Juridisch adviseur Ty Cobb waarschuwde dat Trump ‘mentaal ontspoord’ lijkt en wees op het gevaar dat zo’n leider toegang heeft tot het nucleaire arsenaal. Meer dan zeventig Democraten steunen formeel een afzettingsoproep, maar praktisch is inschakeling van het 25e amendement weinig waarschijnlijk omdat vice‑president en kabinet Trump blijven steunen.
Tegelijkertijd zette Trump zijn aanvallen voort, onder meer op paus Leo XIV via Truth Social en met een AI‑portret van zichzelf als Jezus, wat bij bondgenoten en tegenstanders voor verdere consternatie zorgde. De controverse speelt zich af te midden van bredere politieke spanningen, waarbij ook het feit dat critici zoals Brennan zelf onder onderzoek staan, de sfeer van wederzijds wantrouwen vergroot.