Zeker twaalf gevallen van kindermarteling in Nederland: 'Het is een blinde vlek'

In dit artikel:

Uit onderzoek van de NOS blijkt dat in Nederland de afgelopen vijf jaar minstens twaalf kinderen langdurig, systematisch en opzettelijk zijn gemarteld. De zaken kwamen aan het licht via openbaar gemaakte rechterlijke uitspraken. Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk hoger, omdat niet iedere zaak voor de rechter komt of openbaar wordt gemaakt en er nog lopende procedures zijn.

De mishandeling bestond onder meer uit slaan, schoppen, wurgen, vastbinden, opsluiten, uithongeren en het verplicht eten of drinken van vernederende zaken. Ook psychische terreur kwam veel voor, zoals bedreiging, kleinering, controle met camera’s en het gebruik van een vuurwapen. De slachtoffers waren meestal jonger dan 14 jaar; in sommige gevallen duurde het geweld tot tien jaar. Volgens klinisch psycholoog Leony Coppens verschilt kindermarteling van gewone kindermishandeling door de doelbewuste uitoefening van macht en de ernst en duur van het geweld. Nederland heeft hiervoor nog weinig kennis, onderzoek en een eenduidige benaming.

Scholen bleken vaak cruciaal bij het signaleren van de mishandeling. Wanneer kinderen naar school gingen, waren daar vrijwel altijd aanwijzingen zichtbaar. In meerdere zaken deden scholen meldingen bij Veilig Thuis of de huisarts. Ook buren vermoedden in vier van de twaalf gevallen dat kinderen thuis niet veilig waren. Leraren zijn geregeld de eerste volwassenen aan wie kinderen zich toevertrouwen, maar volgens Coppens hebben zij meer kennis en vaardigheden nodig om signalen van deze extreme mishandeling te herkennen.

In verschillende zaken waren jeugdzorg, Veilig Thuis of jeugdbescherming al betrokken zonder dat het geweld tijdig werd gestopt. Dat gold onder meer voor het pleegmeisje uit Vlaardingen en kinderen in een gezinshuis in Niekerk. Kinderen die niet bij hun biologische ouders wonen, lopen volgens buitenlands onderzoek mogelijk extra risico. Voor het onderzoek categoriseerde de NOS met een AI-model 211 mogelijk relevante vonnissen en beoordeelde die vervolgens handmatig aan de hand van internationale criteria voor ‘child torture’.