Zeehondenpopulatie Waddenzee krimpt, wetenschappers gaan onderzoeken hoe dat komt
In dit artikel:
Marinebioloog Renate Prins van het Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) in Lauwersoog signaleert een tegenstrijdige ontwikkeling: er worden de laatste jaren meer zeehondenpups geteld, terwijl de totale populatie juist krimpt. Bij tellingen daalde het aantal volwassen dieren van ongeveer 7.600 in 2020 naar ruim 7.200 in 2025; het aantal pups steeg van circa 2.500 naar 2.800.
Het WEC start samen met de Universiteit Utrecht een onderzoek naar de oorzaken. Mogelijke verklaringen zijn opwarming van het zeewater waardoor vis naar koudere gebieden trekt en pups verder moeten zoeken naar voedsel, maar ook verstoring door windparken en scheepvaart worden als factoren genoemd. Ook verstrikking in vistuig en ziekten komen als opties in beeld.
Sinds vorig jaar worden dode zeehonden naar de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht gebracht voor pathologisch onderzoek, en het WEC voert zelf necropsies uit. Onderzoekers vonden onder meer dieren besmet met hoogpathogene vogelgriep; er zijn geen aanwijzingen voor een acute massale virussterfte zoals in 1988, toen de helft van de populatie stierf.
In de Waddenzee leven twee soorten: de grijze zeehond en de gewone (of bruine) zeehond. De grijze soort neemt toe, de gewone soort neemt af. Bioloog Lonneke IJsseldijk wijst erop dat de gedragswijze van grijze zeehonden — die soms bruinvissen en dolfijnen aanvallen — onderzocht moet worden om te zien of ze ook gewone zeehonden belagen.
Het onderzoek richt zich vooral op de achteruitgang van de gewone zeehond. Het Wereldnatuurfonds financiert een deel van het project en waarschuwt dat de gewone zeehond "de kanarie in de kolenmijn voor de Waddenzee" is; inzicht in de oorzaken kan helpen het hele ecosysteem beter te beschermen.
Het samenbrengen van monitoringsdata, necropsie-uitkomsten en ecologische analyses moet duidelijkheid bieden over sterfte, verspreiding en stressoren, zodat gerichte beschermingsmaatregelen mogelijk worden.