Ze hebben er gewoon een Starbucks, maar toch merk je aan alles dat het leven in Rusland niet echt vrij is

In dit artikel:

Thomas Erdbrink maakte recent de serie Onze man bij de vijand, een verrassende reeks reportages vanuit Moskou die niet bij zijn voormalige omroep VPRO, maar bij Videoland te zien is. Ondanks de krappe persvrijheid onder Poetin — waarbij Rusland opnieuw wordt vergeleken met de Koude Oorlog-periode — kreeg Erdbrink relatief weinig restricties en levert hij intieme portretten van het alledaagse Russische leven en het grotere politieke plaatje.

De afleveringen tonen dat het stadsleven in Moskou ogenschijnlijk ongestoord doorgaat: volle metro’s, drukke beautysalons en fastfoodketens die onder andere namen blijven draaien. Tegelijk is er veel terughoudendheid in gesprekken over politiek; een man vraagt bijvoorbeeld angstig: “Dit wordt toch alleen in Nederland uitgezonden, en niet hier?” Daarmee benadrukt de serie hoe mensen zich aan de oppervlakte normaal gedragen, maar onder druk staan.

Erdbrink spreekt ook uitgesproken patriotten, een influencer die staatspropaganda verspreidt en gewonde soldaten die het liefst snel terug naar het front willen. Zijn ontwapenende, lichte vertelstijl maakt de kijk toegankelijk, maar staat soms scherp tegenover de ernst van de oorlog in Oekraïne. Door terughoudend te oordelen wint hij toegang tot verschillende stemmen, wat inzicht geeft in een land met gekrenkte trots en expansiedrift — en in de spanning tussen dagelijks normaal functioneren en politieke onderdrukking.