Ze controleerden hem, namen zijn paspoort af en schudden hem door elkaar: Jacques Zonne (74) over de conversietherapie die zijn leven tekende
In dit artikel:
Jacques Zonne (74) uit Amsterdam werd in de jaren zeventig door evangelische organisaties onderworpen aan gebeds‑ en conversietherapie om zijn homoseksualiteit te ‘genezen’. Op 2 juni overhandigt hij samen met bijna achtduizend ondertekenaars een petitie aan de Eerste Kamer die pleit voor een wettelijk verbod en strafbaarstelling van dergelijke praktijken; de senaat stemt op 9 juni over het wetsvoorstel. De Tweede Kamer stemde in september 2025 al vóór het verbod, maar vijf partijen waren toen tegen: SGP, ChristenUnie, FvD, PVV en Denk.
Zonne groeide op in een streng christelijk gezin in Vlaardingen. Toen hij zich als tiener realiseerde dat hij op mannen viel, hield hij dat voor zich. Via zijn broers kwam hij in contact met Youth for Christ en in 1972, op 22‑jarige leeftijd, werd hij naar De Schuilplaats gestuurd, een boerderij op de Veluwe waar homoconversie plaatsvond. Wat aanvankelijk als hulp werd gepresenteerd, bleek een geforceerde, intensieve interventie: medewerkers legden handen op hem, baden luidkeels voor zijn “bevrijding”, sloten zijn persoonlijke spullen op en oefenden langdurige controle uit over zijn gedrag en kleding. Na een periode van druk en overtuiging leek hij te geloven dat hij ‘genezen’ was; de behandeling werd afgesloten met een doopfeest en de toezegging dat hij zou terugkeren naar het gewone leven als heteroman.
De schijnbare genezing hield niet stand. Zonne zocht contact met de EHAH (Evangelische Hulp aan Homofielen) in Amsterdam en ontdekte dat ook daar vermeende genezenen nog steeds worstelden met hun gevoelens. Toen een gevonden homoseksueel boekje zijn vrijheid opnieuw inperkte, werd hij teruggeplaatst op de boerderij en opnieuw aan gebedsgenezing onderworpen. Na twee jaar wist hij te ontvluchten, verhuisde naar Amsterdam en ging openlijk spreken over zijn ervaringen: in 1979 begon hij lezingen te geven en sindsdien heeft hij herhaaldelijk in de media verteld over de schade van conversietherapie. Hij werkte mee aan een Andere Tijden‑documentaire (2012) en aan EenVandaag (2019).
De psychische tol van die jaren is groot. Na het overlijden van zijn partner drie jaar geleden kreeg Zonne suïcidale gedachten; een gesprek met de hulplijn 113 leidde tot doorverwijzing naar de Regenboogpraktijk, waar psychotherapie hem hielp. De diepe schaamte en het gevoel van falen blijven evenwel aanwezig: hij worstelt met de vraag waarom hij zich destijds liet vasthouden en hoe die jaren zijn leven bleven beïnvloeden. Over een eventuele wetswijziging zegt Zonne dat die zijn leven zou veranderen: “Als het verbod er komt, zal dit mijn hele leven veranderen,” waarmee hij aangeeft dat wettelijke erkenning van de onrechtmatigheid van gebedshealing voor hem ook symbolische herstelwaarde heeft.
De petitie die Zonne en anderen aanbieden wil gebedsgenezing expliciet verbieden en strafbaar stellen. Voorstanders van het verbod benadrukken dat zulke praktijken schadelijk zijn, gebaseerd op religieuze vooroordelen en in strijd met zelfbeschikking en geestelijke gezondheid; tegenstanders, waaronder enkele confessionele partijen, menen dat ingrijpen een beperking van godsdienstvrijheid kan vormen. Zonne ziet in de wet niet alleen juridische bescherming voor toekomstige slachtoffers, maar ook een persoonlijke erkenning van het onrecht dat hem is aangedaan en hoopt daardoor meer rust te vinden in zijn laatste levensjaren.
Het verhaal is geschreven door Hanneloes Pen, verslaggever bij Het Parool, die langere tijd reportages maakt over Amsterdammers die onder druk zijn gekomen of slachtoffer zijn geworden van geweld en onrecht.