Zaporizja zonder stroom: Oekraïne zegt dat Russen elektriciteitsleiding van kerncentrale hebben vernietigd

In dit artikel:

De door Rusland bezette kerncentrale Zaporizja in Oekraïne ligt zonder externe stroomvoorziening, zo meldt het IAEA. Deze uitval, volgens Oekraïne veroorzaakt door Russische sabotage, is gevaarlijk omdat de koeling van de reactoren afhankelijk is van elektriciteit; momenteel draait de centrale op nooddieselgeneratoren. Dit is de negende stroomuitval sinds het begin van de oorlog in februari 2022.

Ondertussen zet Oekraïne afweerdrones succesvol in tegen Russische aanvallen, waaronder de onderschepping van tientallen Iraanse Shahed-drones die Rusland gebruikt. President Zelensky kondigde aan de productie van onderscheppingsdrones op te voeren en extra piloten op te leiden. Het Russische leger gebruikte recentelijk 539 drones en 11 raketten in een grootschalige aanval op Kyiv, de zwaarste sinds het conflict begon. Oekraïense luchtverdediging wist bijna 90 procent van de drones neer te halen.

Politiek vinden belangrijke communicatie-initiatieven plaats: het Oekraïense staatshoofd had een telefonisch onderhoud met de Amerikaanse president Trump, waarin ze afspraken bespraken over luchtverdediging en gezamenlijke wapenproductie. Dit gesprek volgde kort op een eerder telefoongesprek tussen Trump en Poetin, waarin Poetin zijn vasthoudendheid in Oekraïne bevestigde, maar ook openstond voor onderhandelingen. Tegelijkertijd houdt het Pentagon terughoudendheid over bepaalde wapenleveringen, waaronder mogelijk Patriots.

Humanitair is de situatie zorgwekkend: UNICEF rapporteert een verdubbeling van kindslachtoffers in Oekraïne in het afgelopen kwartaal, met alleen al in april een recordaantal dodelijke en verwoestende incidenten door explosieve wapens in bevolkte gebieden. Ook is de eigen bijdrage voor Oekraïense vluchtelingen in Nederland verdubbeld door demissionair minister Mona Keijzer, wat extra druk kan leggen op gezinnen die financieel zelfstandig zijn.

Op het juridische vlak arresteerde de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (Fiod) in Schiedam vier medewerkers van een scheepsbevoorradingsbedrijf wegens vermeende illegale levering aan Russische schepen die deel uitmaken van de Russische schaduwvloot, waarmee sancties worden omzeild. Dit onderzoek is op aandringen van de AIVD gestart.

Verder vonden recente gevangenenruilacties plaats tussen Rusland en Oekraïne volgens afspraken uit Istanboel, waarbij meerdere Oekraïners terugkeerden uit Russische gevangenschap. Op sportgebied roept de Oekraïense ex-voetballer en VVCS-voorzitter Evgeniy Levchenko op om geen transfers te maken met Russische clubs, wijzend op de ethische implicaties van het ondersteunen van Russische oorlogsinspanningen.

Voorts werd de jaarlijkse Russische marineparade in Sint-Petersburg geannuleerd vanwege niet gespecificeerde veiligheidsrisico’s, mogelijk gerelateerd aan de gespannen geopolitieke situatie.

Kortom, de situatie in Oekraïne blijft gespannen met zware militaire aanvallen, delicate diplomatieke contacten tussen grootmachten, ernstige humanitaire gevolgen en strenge handhaving van sancties door westerse diensten. De kerncentrale Zaporizja vormt een potentieel risicopunt vanwege stroomuitval en de voortdurende gevechten in de regio.