Zaanstad blijft statushouders voorrang geven ondanks aangenomen PVV-motie

In dit artikel:

Het college van Zaanstad voert de motie van de PVV om de voorrang van statushouders op sociale huurwoningen te schrappen niet uit. De gemeenteraad nam het voorstel van PVV-raadslid Boy Boomsma op 12 mei met 23 tegen 14 stemmen aan. De motie vroeg om een snelle wijziging van de Huisvestingsverordening, zodat inwoners met een binding aan Zaanstad voorrang zouden krijgen en uiterlijk 1 september een uitgewerkt voorstel aan de raad zou worden voorgelegd.

Wethouder Wonen Harrie van der Laan (POV) beloofde in juni dat het college de financiële gevolgen zou onderzoeken, maar een stemmingsvoorstel bleef uit. In plaats daarvan stuurde het college medio oktober een raadsinformatiebrief, waarin het stelt dat de motie niet uitvoerbaar is en geen opvolging krijgt.

Opvallend is dat het college de motie juridisch wél uitvoerbaar noemt, zolang Zaanstad blijft voldoen aan de wettelijke taakstelling voor de huisvesting van statushouders. Zonder voorrang zouden volgens het college alternatieve woonoplossingen nodig zijn, zoals flexwoningen. Op basis van een voorzichtige raming zou dat ongeveer 14,25 miljoen euro per jaar kosten, waarvoor geen dekking is. Als Zaanstad de taakstelling niet haalt, kan de provincie Noord-Holland ingrijpen en uiteindelijk zelf de huisvesting regelen. Ook een spoedwijziging van de verordening zou volgens het college alleen bij een acute, onvoorziene woningmarktsituatie kunnen.

De raad bespreekt de brief niet automatisch; raadsleden moeten zelf om agendering vragen of een nieuw voorstel indienen. Daardoor kan de meerderheid die de motie steunde alsnog proberen de voorrang af te schaffen.

De VVD noemt het schrappen van de voorrang ondertussen als een eigen bereikt resultaat, hoewel de partij deel uitmaakt van de coalitie. Zaanse woningcorporaties verzetten zich tegen de motie en vinden het beeld dat statushouders gewone woningzoekenden massaal verdringen onjuist. In 2025 gingen 66 van de 1.395 verhuurde sociale huurwoningen, 4,7 procent, naar statushouders. Eerdere pogingen van de PVV om de regeling te beëindigen haalden geen meerderheid.