Ye (Kanye West) kan niet geweigerd worden vanwege 'juridische regels' - of is het een gebrek aan moed?
In dit artikel:
In juni staat rapper Ye (voorheen Kanye West) gepland voor optredens in het Gelredome, ondanks zijn herhaalde steun voor nazi-ideologieën en openlijke bewondering voor Adolf Hitler — inclusief een songtitel die daar expliciet naar verwijst. Die houding maakt hem in veel landen onwelkom: Engeland, Frankrijk, Polen, Zwitserland en Australië weigerden hem al de toegang. Nederland kiest anders: hoewel meerdere Tweede Kamerfracties (onder meer ChristenUnie, CDA, VVD en D66) tegen zijn komst zijn, houdt CDA-minister Bart van den Brink vol dat Europese regels toelating tot het land onmogelijk maken te verbieden. De Arnhemse burgemeester Ahmed Marcouch noemt Ye’s uitspraken afschuwelijk, maar ziet geen juridische grond om het concert te blokkeren.
De column gebruikt deze casus als voorbeeld van een breder probleem: bestuurlijke terughoudendheid die zich verschuilt achter juridisch advies. Waar vroeger de trias politica (wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht) het staatsbestel bepaalde, heeft zich volgens de auteur een de facto vierde macht genesteld — een uitvoerige schare juridisch adviseurs die met interpretaties van complexe en soms tegenstrijdige wetgeving grote invloed uitoefenen op politieke keuzes. Die adviezen worden vaak kritiekloos gevolgd, zegt de schrijver, waardoor bestuurders moedige beslissingen uit de weg gaan en verantwoordelijkheid ontwijken.
De invloed van die juridische interpretaties reikt volgens de column ver; onderwerpen als woningbouw, fatbikes, stikstofbeleid, huurmarkt, medische gegevens, landbouwhervormingen en staatssteun zouden regelmatig door juridische nuanceringen gemodelleerd of gefrustreerd worden. De oproep is helder: maak van juridisch advies weer wat het hoort te zijn — een advies dat geïntegreerd wordt in afwegingen van belangen en politieke verantwoordelijkheid, niet een onwrikbaar veto. Uiteindelijk kan de rechter in individuele gevallen toetsing uitvoeren, maar de uitvoerende macht moet durven kiezen in plaats van zich steeds te verschuilen achter juristen.
De columnist is Marcel Levi, voorzitter van de raad van bestuur van NWO en voormalig bestuursvoorzitter van het AMC; hij schrijft op persoonlijke titel voor Het Parool. Contact: m.levi@parool.nl.