Worsteling met grote hardloopevenementen: meer geld, meer drukte, 'minder puur'
In dit artikel:
Hardlopen is booming, maar die groei brengt knelpunten: evenementen raken vol, kaarten duurder en de ruimte voor een rustige, sportieve beleving slinkt. Aanstaande zondag starten 18.000 lopers in de Marathon van Rotterdam; zij waren via loting geselecteerd omdat het parcours vorig jaar binnen twee uur was uitverkocht. Organisator Golazo meldde dat bij de loting bijna 32.000 geïnteresseerden buiten de boot vielen.
Ook de prijs van deelname stijgt snel: waar deelname in 2024 nog rond de €110 lag, lagen de tarieven vorig jaar op €150 en dit jaar op €155. Dat blijft goedkoper dan bijvoorbeeld New York of Londen, maar roept de vraag op of marathons niet veranderen in schaars consumptiegoed. Michel Butter, voormalig topmarathonloper en dit jaar sportief manager in Rotterdam, noemt het nog steeds een sportief evenement, maar erkent beperkingen door de enorme populariteit. Rotterdam wil naar 26.000 deelnemers, maar dat kan alleen in overleg met de gemeente; vorig jaar was er kritiek op de veiligheid bij meer dan 18.000 starters.
Runners en deskundigen maken zich zorgen over beleving en veiligheid. Liselot Bouman (Runner’s World) wijst erop dat Nederlandse straten veel smaller zijn dan in grote steden als New York of Londen, waardoor drukte en doorstroming de loopervaring aantasten. Klachten gaan vaak over dringen in latere startvakken en het moeten slalommen in de eerste kilometer om op tempo te komen. Rotterdam probeert dat tegen te gaan met nieuw gevormde, trechtervormige startvakken om de doorstroom te verbeteren.
De invoering van loting (tegen €5 inschrijfgeld) en het feit dat die €5 alleen wordt teruggegeven bij inschrijving voor een andere Golazo-marathon, leidt tot ergernis en kan ook extra inkomsten opleveren. Butter zegt dat een aanzienlijk deel al is omgeschakeld naar andere evenementen en dat ingelote deelnemers hun korting kregen.
Op internationaal niveau stijgt de vraag explosief: de New York City Marathon 2025 telde 59.226 finishers en Londen overweegt in 2027 zelfs 100.000 starters over twee dagen; wereldwijd waren er dit jaar ongeveer 1,1 miljoen inschrijvingen. Tegelijkertijd voert commercialisering de boventoon: merken nemen cheerzones in, influencers promoten deelname en in New York is zelfs een eerste startvak sinds 2021 aan commerciële partijen verkocht — een ontwikkeling die critici zoals Bouman betreuren en zien als vercommercialisering ten koste van de pure hardloopervaring.
Kortom: groei en commerciële kansen maken marathons toegankelijker en winstgevender, maar zetten druk op veiligheid, beleving en betaalbaarheid — keuzes waar organisatoren en gemeenten steeds vaker mee moeten balanceren.