Wormen belangrijkste oorzaak van PFAS in eieren van hobbykip
In dit artikel:
Onderzoek van het RIVM wijst uit dat de meeste PFAS in eieren van hobbykippen afkomstig is van wormen uit de tuin. Het instituut startte het onderzoek na een NOS-publicatie van twee jaar geleden die aantoonde dat hobbykippeneieren in heel Nederland hoge PFAS-waarden kunnen bevatten. Monsters van wormen uit tuinen waar kippen vrij liepen, bevatten veel PFAS en dezelfde PFAS-typen als die in de eieren, wat wijst op overdracht via voer uit de grond; mogelijk geldt dit ook voor andere bodemdieren.
PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen) worden gebruikt in producten als regenkleding, antiaanbaklagen en blusschuim en zijn wijdverspreid en zeer persistent in milieu en voedselketen. Omdat PFAS sterk aan organisch materiaal hechten, hopen ze zich op in wormen, waardoor de concentratie in die dieren hoger is dan in de omliggende bodem. Daardoor leggen buitenlopende kippen eieren met hogere PFAS-concentraties dan kippen die vooral binnen of op een verhard perceel gehouden worden. Commerciële eieren blijven doorgaans onder de wettelijke norm omdat die kippen minder toegang tot wormen hebben; de NVWA controleert deze eieren steekproefsgewijs.
Het RIVM handhaafde vorig jaar, vlak voor Pasen, het advies om geen eieren van hobbykippen te eten wegens mogelijke gezondheidsschade bij overmatige blootstelling, vooral bij kinderen en mensen met een kwetsbaar immuunsysteem. RIVM-onderzoekers waarschuwen dat een paar eieren in sommige gevallen vergelijkbare PFAS-belastingen kunnen geven als een heel jaar gewone voeding en water.
Praktische tips voor hobbyhouders: beperken van buitenloop (bijvoorbeeld alleen later op de dag), het droog houden van de ren en het afdekken van de bodem met worteldoek, houtsnippers of zand om wormen te ontmoedigen. Dierenarts Sible Westendorp vat het zo samen: "Hoe natuurlijker de tuin, hoe slechter het is." Wie het zekere voor het onzekere wil, kan commerciële eieren kopen die doorgaans minder PFAS bevatten. De keuze blijft aan de houder: eieren laten liggen of de huisvesting aanpassen om blootstelling te beperken.