Wordt het heter dan 42,7 graden? Dan krijgt de Indiase Lata Solanki 1 euro uitgekeerd
In dit artikel:
In India lopen meerdere proefprojecten met indexverzekeringen om huishoudens en boeren te compenseren voor extreem weer. In Ahmedabad, in de wijk Amraiwadi, nemen zelfstandige vrouwen deel aan een proef van Sewa, een vakbond voor vrouwelijke arbeiders. Zij krijgen automatisch een kleine uitkering als de geregistreerde temperatuur twee dagen op rij boven een bepaalde drempel uitkomt: bij meer dan 42,7 °C is dat ongeveer 1 euro, bij meer dan 47 °C kan het oplopen tot circa 16 euro, en na twee extra dagen extreme hitte volgt een nieuwe betaling.
Het doel van deze polissen is tweeledig: mensen direct geld geven zonder dat zij individuele schade hoeven aan te tonen, en zo de maatschappelijke kosten van klimaatgerelateerde arbeidsuitval en rampen te verminderen. De Lancet Countdown schat dat India in 2024 247 miljard arbeidsuren verloor door extreme hitte, wat neerkomt op ongeveer 166 miljard euro aan economische schade. De Indiase overheid onderzoekt inmiddels of indexverzekeringen op grotere schaal kunnen worden uitgerold om uitgaven uit het nationale rampenfonds terug te dringen.
De proeven zijn niet beperkt tot hitte. In Nagaland loopt een staatbrede regeling tegen extreme regenval, en in Rajasthan en Maharashtra worden pilots uitgevoerd voor landbouwrisico’s bij droogte. Klimaatwetenschapper Minal Pathak stelt: “De impact van hitte op mensen zal alleen maar groter worden,” en benadrukt dat Zuid-Azië vaker en heftiger met hittegolven te maken krijgt, zoals ook IPCC-rapporten aangeven. De WHO wijst erop dat in deze regio veel mensen buiten werken en weinig toegang hebben tot koele ruimtes en gespecialiseerde zorg, waardoor kwetsbaarheid extra groot is — bij uitstek onder vrouwen die werk buiten combineren met huishoudtaken.
De deelnemers ervaren praktische voordelen: uitkeringen kunnen helpen een dag te stoppen met werken om gezondheid te sparen, of om extra stroom voor ventilatoren en medicijnen te betalen. Tegelijk tonen de pilots zwaktes: uitkeringen zijn vaak klein, betalingsdrempels waren aanvankelijk te hoog, en uniforme drempels houden geen rekening met individuele verschillen (leeftijd, gezondheid, zwangerschap). Daardoor bestaat er zogenoemde basisrisico — de index kan niet altijd de echte schade weerspiegelen. In de Sewa-proef is de drempel verlaagd, maar de bijdragen van de vrouwen worden voorlopig gesubsidieerd door buitenlandse investeerders; zonder die subsidie zouden sommige deelnemers er financieel op achteruit gaan.
Kortom: indexverzekeringen bieden een veelbelovende, schaalbare manier om direct steun te verlenen en kosten van klimaatimpact te verkleinen, maar zitten nog in de experimentele fase. Belangrijke aandachtspunten zijn hogere uitkeringen, gedifferentieerde drempels en aanvullende maatregelen om daadwerkelijke kwetsbaarheid te verminderen voordat grootschalige uitrol verantwoord is.