Wordt het een goed distelvlinderjaar?

In dit artikel:

De distelvlinder (Vanessa cardui) is een sterke trekvlinder die de winter in Afrika doorbrengt en in het voorjaar naar het noorden opvliegt. Soms bereiken massale aantallen Nederland, vooral in zomer en nazomer; na een goede piek in 2019 zijn de jaren erna zwakker geweest, maar de afgelopen weken zijn er opnieuw veel distelvlinders binnengekomen, waardoor 2026 mogelijk een topjaar wordt.

Achterliggende aantallen hangen vooral af van wat er tussen april en juni vanuit het zuiden naar ons land komt; bij een sterke toestroom kunnen dichtheden oplopen tot meer dan 50 vlinders per hectare. Volwassen vlinders zoeken vaak nectar, veel gezien op akkerdistel, maar ook op vlinderstruik en koninginnekruid. Mannetjes verdedigen in de namiddag en vroege avond meestal een zonnig territorium in lage begroeiing; de paring gebeurt vaak ’s middags en gaat vooraf aan een snelle baltsvlucht.

Vrouwtjes zetten eieren af op distelsoorten en soms op andere kruiden zoals smeerwortel, klis en kaasjeskruid. Uitkomende rupsen spinnen vanaf de onderzijde van bladeren losse zijden nesten en vreten de bladweefsels tot alleen de nerven overblijven. Ze verplaatsen zich naar nieuwe bladeren op dezelfde plant en kunnen bij hoge dichtheden een plant volledig kaalvreten; bij overbevolking sterven sommige rupsen van de honger. Na de laatste vervelling leven rupsen openlijk en verpoppen zich in een los bladsponnetje vlakbij de waardplant.

Trekvlinders ontpoppen grotendeels synchroon en vertrekken doorgaans zonder te paren, maar tanken eerst veel nectar. Vrouwtjes dragen tijdens de lange reis nog geen eitjes; bevruchting en eierontwikkeling vinden plaats zodra ze geschikt broedgebied bereiken. De migratie verloopt vaak als een estafette, waarbij nakomelingen de trek voortzetten. Omdat dit jaar veel exemplaren vroeg zijn aangekomen, kan bij gunstige omstandigheden voor de rupsen in augustus opnieuw een grote generatie volgen.