Wordt de pensioenvrijheid voor ondernemers ingeperkt?

In dit artikel:

André van Luijk (Master of Financial Planning) waarschuwt dat de belastinghervorming van 2028, waaronder heffing over deels niet-gerealiseerde rendementen in box 3, vooral nadelig kan uitpakken voor ondernemers die zelfstandig vermogen opbouwen voor later. Terwijl werknemers zijn beschermd door collectieve pensioenregelingen, is het voor ondernemers vooral de lijfrente die fiscaal gunstig genoemd kan worden — maar die praktijk kent veel beperkingen: ingelegd kapitaal is vaak vastgezet, de uitkeringsvorm staat vast en toegang tot geld is beperkt. Daardoor verliezen zelfstandigen de flexibiliteit en regie die ondernemerschap juist kenmerken.

De nieuwe box 3-systematiek versmalt volgens Van Luijk de ruimte om buiten pensioenconstructies fiscaal vriendelijk vermogen te sparen en maakt de scheidslijn tussen gefaciliteerd pensioenvermogen en vrij vermogen scherper. Dat staat haaks op het overheidsbeeld van meer zelfredzaamheid bij ondernemers. Als alternatief noemt hij het Franse assurance-vie als inspirerend voorbeeld: een hybride product dat lange-termijnopbouw, fiscale prikkels en relatief vrije toegang combineert — iets wat in Nederland ontbreekt.

Als oplossingsrichting stelt hij een "vrij pensioenvermogen in box 3" voor met fiscale demping: vrij op te bouwen vermogen, beheersbare flexibiliteit binnen heldere regels en belastingheffing bij opname. Daarmee zou Nederland een middenweg kunnen bieden tussen rigide lijfrentes en zwaar belaste vrije spaarvormen, en zo de ondernemingsvrijheid in de pensioenopbouw beter respecteren.