Wondermiddel of onverstandige shortcut? Experts verdeeld over terugbetaling afslankmiddelen als Ozempic

In dit artikel:

"Eindelijk iets wat werkt", zegt prof. Luc Van Gaal; huisarts Patrik Vankrunkelsven nuanceert: "Het is geen wonderoplossing." De aanleiding is dat Groot-Brittannië vanaf deze zomer GLP-1-agonisten (bekend onder merknamen als Ozempic, Wegovy en Mounjaro) terugbetaalt voor mensen met obesitas en hartschade — concreet voor patiënten met een BMI boven 27 die al een hartinfarct of beroerte hebben gehad. Zo’n 1,2 miljoen Britten komen in aanmerking; in België zou een vergelijkbare regeling 150.000–200.000 mensen kunnen betreffen.

Deze medicijnen, aanvankelijk ontwikkeld voor diabetes, worden al veel gebruikt als afslankmiddel. In België zijn ze voorlopig niet terugbetaald en dat voedt een debat over nut, veiligheid en de vraag of obesitas als ziekte moet worden gezien. Van Gaal, endocrinoloog aan UZ Antwerpen, ziet obesitas als een medische aandoening met vele gerelateerde complicaties en pleit — zij het beperkt en gefaseerd binnen een behandeltraject — voor terugbetaling. Vankrunkelsven verzet zich tegen het label 'ziekte' voor overgewicht en waarschuwt dat de winst op cardiovasculair vlak beperkt is: volgens hem moet je 56 patiënten vier jaar behandelen om één gebeurtenis te voorkomen. Hij wijst ook op nevenwerkingen (misselijkheid) die veel patiënten doen stoppen en op het risico van een stagnatie in gewichtsverlies.

Beide experts zijn het eens over het belang van bredere volksgezondheidsmaatregelen: fiscale prikkels om gezonde voeding betaalbaarder te maken, strengere reclamebeperkingen voor ongezonde producten (zoals het wetsvoorstel van Les Engagés voor Nutri-score D/E), en algemene beleidsinterventies. Conclusie van het debat: GLP-1-medicatie kan een effectief instrument zijn voor een selecte groep, maar mag geen vervanging zijn voor preventief beleid en leefstijlinterventies.