Woke koning Willem-Alexander maakt asiel-pr in een modelazc, en Jetten beschermt dezelfde dag zijn deels belastingvrije uitkering

In dit artikel:

De auteur betoogt dat koning Willem-Alexander zich tijdens zijn bezoek aan het azc in Leersum politiek heeft opgesteld. Dinsdag bezocht hij daar een basisschool, sprak met bewoners en liet zich met kinderen fotograferen. Volgens de koning wilde hij met het bezoek positieve aandacht voor asielopvang genereren. Het azc bestaat al ruim 35 jaar, telt 529 bewoners – onder wie 124 kinderen – en wordt door de lokale projectleiding en politiek als een vanzelfsprekend onderdeel van Leersum gezien.

De auteur vindt dat de koning daarmee vooral de succesvolle kant van opvang liet zien, terwijl de landelijke discussie onder grote druk staat. Het COA zou op 102 procent bezetting zitten en andere gemeenten, zoals Alkmaar en Vught, uiten zorgen of verzetten zich tegen extra opvang. Omdat de koning Leersum bezocht, maar niet gemeenten die bezwaar maken, zou hij volgens de auteur een eenzijdig beeld van het asielbeleid hebben uitgedragen.

Daarbij stelt de auteur dat de koning niet boven de politiek staat. Artikel 42 van de Grondwet bepaalt dat de regering uit de Koning en de ministers bestaat en dat ministers politiek verantwoordelijk zijn voor het handelen van de koning. Premier Rob Jetten zou daarom verantwoordelijk zijn voor diens optreden. De auteur noemt het bezoek feitelijk kabinetsbeleid met een koninklijk gezicht.

Die kritiek wordt verbonden aan een tweede kwestie. Op dezelfde dag liet Jetten de Tweede Kamer weten drie aangenomen moties over het koninklijk huis niet uit te voeren. Die gingen over belasting op koninklijke uitkeringen, meer openheid over het vermogen en de koppeling van de koninklijke toelage aan de loonontwikkeling. Volgens de auteur beschermt de premier daarmee de koning tegen de Kamer.

Verder plaatst de auteur het bezoek in een breder patroon. Willem-Alexander sprak eerder excuses uit voor het slavernijverleden, liet onderzoek doen naar het koloniale verleden van zijn familie en zei bij protesten tegen opvanglocaties dat demonstreren een grondrecht is, maar niet met geweld mag gebeuren. De auteur interpreteert deze acties als steun aan de progressieve gevestigde orde.

Ook minister Bart van den Brink komt aan bod. Hij legt Aalten volgens het artikel 200 opvangplaatsen op, terwijl eerder 157 plaatsen waren voorzien, en vroeg provincies om duizenden extra tijdelijke opvangplekken. De auteur contrasteert die druk met Leersum, waar inwoners en lokale bestuurders zelf voor opvang kozen. Daarom pleit hij voor afschaffing van de Spreidingswet, uitvoering van de drie Kamer-moties en meer ruimte voor gemeenten om zelf te beslissen. De tekst is een uitgesproken opiniestuk en presenteert de politieke duiding van de auteur, niet een neutrale beoordeling.