Groene pistes, ronkende sneeuwkanonnen: opwarming bedreigt Winterspelen
In dit artikel:
De 25e Olympische Winterspelen gaan vrijdag van start in Milaan en Cortina d'Ampezzo, maar klimaatverandering zet de toekomst van het evenement onder grote druk. In Cortina — een skidorp onder de 2.000 meter waar in 1956 ook al Winterspelen waren — is de opwarming duidelijk merkbaar: sinds 1956 is februari daar gemiddeld 3,6 graden warmer geworden, zo berekende Climate Central. Neerslag valt steeds vaker als regen en smeltperiodes worden langer, wat sneeuwzekerheid aantast.
Wetenschap en sport geven alarmbellen. Een in 2023 door het IOC bestelde studie voorspelde dat rond 2040 nog maar zo’n tien landen geschikt zouden zijn voor de wintersportdisciplines van de Spelen. Onderzoek van Robert Steiger (Universiteit Innsbruck) laat zien dat van 93 potentiële gastlocaties er in 2050 nog ongeveer 52 geschikt zijn — met sterke afhankelijkheid van toekomstige uitstootscenario’s. Glacioloog Harry Zekollari waarschuwt dat bij een opwarming van meer dan 3 graden Europese skigebieden ernstige problemen krijgen; bij 4 graden “kunnen we het in Europa vergeten.”
Het IOC erkent de uitdaging en denkt na over aanpassingen, zoals het rouleren van de organisatie binnen een beperkte groep landen of andere data op de kalender. Nieuwe IOC-voorzitter Kirsty Coventry benadrukte dat traditionele wintersportregio’s niet meer vanzelfsprekend zijn en dat de sportfamilie hierover moet overleggen.
In de praktijk betekent het veel kunstsneeuw: Cortina houdt pistes al wit met 32 sneeuwkanonnen en voor de Spelen wordt ruim 1,5 miljoen kuub kunstsneeuw gepland. Kunstsneeuw biedt consistentie en veiligheid voor wedstrijden, maar vereist veel water en energie en is onbruikbaar bij te warme omstandigheden. Bij de Spelen in Peking (2022) waren vrijwel alle pistes al met kunstsneeuw bedekt, terwijl het omliggende landschap bruin bleef.
De zorgen onder atleten zijn groot: uit een peiling onder 339 wintersporters uit twintig landen blijkt dat negen van de tien zich zorgen maken over de opwarming. Nederlandse snowboarders zoals Melissa Peperkamp en Michelle Dekker merken al dat trainingslocaties moeilijker te vinden zijn en dat echte sneeuw steeds schaarser wordt. Experts verwachten dat de Winterspelen zullen blijven bestaan, maar dat ze vaker naar noordelijkere of hooggelegen gebieden verhuizen en kostbaarder worden.
Kortom: de combinatie van wetenschappelijke prognoses, organisatorische beleidskeuzes en de dagelijkse praktijk van kunstsneeuw maakt duidelijk dat de Winterspelen voor een ingrijpende transformatie staan als de opwarming niet wordt beperkt.