Wind in opkomst: zo'n honderd grote vrachtschepen gebruiken windkracht
In dit artikel:
Op het dek van de Nederlandse coaster Amadeus Saffier zie je niets spectaculairs — totdat de wind aantrekt. Het schip heeft twee opklapbare masten met verticale, vleugelachtige foils waarmee windkracht in voortstuwing wordt omgezet. Daardoor slinkt het dieselverbruik en kan het schip soms zelfs sneller varen; gemiddeld levert dat bij de Amadeus Saffier ongeveer 10 procent brandstofbesparing op.
Wat ooit een nieuwigheid was, wordt snel gangbaar. Twee jaar terug was het schaars; in december waren er 85 grote tankers en bulkschepen met zulke masten, inmiddels telt de vloot 96 schepen en werven hebben ruim 120 nieuwe bestellingen lopen. Gavin Allwright van de International Windship Association verwacht dat het aantal binnen een jaar verdubbelt.
Nederland speelt een belangrijke rol in die groei. Een kwart van de installaties komt uit Zeewolde, waar Econowind (marktleider met het systeem VentoFoils) opereert. Commercieel directeur Chiel de Leeuw stelt dat vooral de huidige hoge olieprijzen en onzekere energiemarkt de interesse versterken; reders bereiden zich voor op een mogelijk duurzaam hogere brandstofprijs.
Niet alle besparingen zijn gelijk. De Bock Maritiem liet de Amadeus Saffier in 2024 nieuw bouwen met geoptimaliseerde romp en masten, wat de 10 procent besparing verklaart. Rederij Anthony Veder koos in 2024 voor retrofitmasten op een bestaand schip en meldt nu 2–4 procent minder verbruik; lagere masten bij ombouw beperken de winst, maar ook dát wordt als nuttige emissiereductie gezien. Boomsma Shipping, een vroege gebruiker, zegt dat windassistentie wel degelijk effect heeft gebracht, al niet altijd zo groot als aanvankelijk verwacht; hun schepen kregen eerst 10‑meterunits, later is een 25‑meteropstelling overwogen.
Naast foils bestaan er ook rotoren en experimentele vliegers, maar foils en rotors zijn voorlopig het meest mainstream. Reders kiezen voor windaandrijving vooral uit economische overwegingen en om aan strengere duurzaamheidsregels te voldoen. Ondertussen zeilt de Amadeus Saffier met hulp van de wind noordwaarts voorbij Mallorca — een klein voorbeeld van hoe de scheepvaart langzaam weer op de wind vaart.