Wim T. Schippers (1941-2025): de man van de pindakaasvloer, Sjef van Oekel en het stemmetje van Ernie uit Sesamstraat
In dit artikel:
Wim T. Schippers (1935–2024) was een veelzijdig Nederlands kunstenaar die generaties publiek bereikte: van serieuze museumbezoekers tot kleuters voor de televisie en middelbare scholieren via radio en tv. Geboren in Groningen en opgegroeid in Hilversum, volgde hij kunstopleiding in Amsterdam maar maakte die niet af. Zijn naam met de onbepaalde T. kwam voort uit een knipoog naar presentator Willem O. Duys; de T. werd onlosmakelijk met hem verbonden.
Schippers werkte grensoverschrijdend tussen beeldende kunst, performance, radio en televisie. Zijn werk varieerde van minimalistische acties—zoals de vroege 1961-performance aan zee waarbij hij een flesje frisdrank leeggoot—tot iconische kunstobjecten zoals de pindakaasvloer en het toneelstuk Going to the Dogs, uitgevoerd door herdershonden. In 1997 trok een overzichtstentoonstelling in het Centraal Museum enorm veel bezoekers, wat zijn brede aantrekkingskracht onderstreepte.
Op televisie en radio ontwierp Schippers komische typetjes en programma’s die vaak opzettelijk ontregelend waren: Fred Haché, Barend Servet, Sjef van Oekel en het radioprogramma Ronflonflon bereikten vooral tieners en zorgden vaak voor rumoer in klaslokalen en omroepbesturen. Ook sprak hij het stemmetje van Ernie in de Nederlandse Sesamstraat, waarmee zelfs kleuters zijn werk meekregen.
Schippers zocht vaak de grens op en veroorzaakte meerdere publieke schandalen. In 1967 leidde de uitzending Hoepla, waarin kunstenares Phil Bloom naakt verscheen, tot ledenverlies voor de VPRO en Kamervragen. In 1972 zorgde een sketch met een Juliana-lookalike in Barend is weer bezig voor bedreigingen aan acteurszijde en een officiële berisping van de omroep. Ondanks dergelijke controverse kreeg Schippers bij de VPRO veel ruimte om zijn programma’s te maken.
Privé was Ellen Jens, die hij in de VPRO-tijd ontmoette, zijn grote liefde en belangrijkste medewerker; zij produceerde zijn shows en bracht orde in zijn chaos. Zij overleed twee jaar geleden; recent is ook Schippers op 83-jarige leeftijd overleden. Zijn levenshouding bleef speels en ondeugend: hij bleef een kwajongen die bewust regels tartte en mensen aan het lachen (en soms schrikken) maakte.
Schippers laat een onconventioneel, breed oeuvre na dat deel uitmaakt van de Nederlandse cultuurgeschiedenis: provocatie en kinderlijke verwondering waren even bepalend voor zijn werk als zijn beelden en performances.