Wim Kok hield plezier in het onderwijs door rust, reinheid en regelmaat

In dit artikel:

Wim Kok (83) woont sinds kort met zijn vrouw Gerrie in een nieuw ogend appartementencomplex aan het Prinses Christinaplantsoen in Veenendaal. De verhuizing was ingrijpend: hij moest afscheid nemen van zijn tuin, zijn pijporgel en een grote boekenvoorraad. Beide echtelieden hebben covid doorgemaakt; Wim merkt dat zijn conditie niet meer is wat het was en zwemt nu dagelijks om in beweging te blijven.

Kok werkte tien jaar in het basisonderwijs en daarna veertig jaar op het Ichthus College in Veenendaal. Hij stond bekend om zijn strakke, klassieke lesstijl — rust, reinheid en regelmaat — en combineerde vakinhoudelijke gedrevenheid met een zichtbaar christelijke opvoeding van leerlingen: elke dag opende hij met gebed, bijbellezen en het zingen van een psalmvers. Zijn aanpak leverde hem veel waardering op; oud-leerlingen blijven hem herkennen en noemen hem een belangrijke inspiratiebron, onder wie een oud-leerling die later arts werd en zijn oogprothese-operateur bleek te zijn. Kok stopte op zijn zeventigste om plaats te maken voor een jongere collega toen het leerlingenaantal terugliep.

Na zijn pensionering — mede op aandringen van zijn vrouw — begon hij aan theologische studie aan de Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA). In zes jaar verwierf hij certificaten in onder meer Grieks, Latijn, kerkgeschiedenis en algemene theologie. Hij waardeerde de klassieke, inhoudsgerichte aanpak van de opleiding en maakte tijd voor werk van onder anderen Dietrich Bonhoeffer: hij blijft kritisch over Bonhoeffers plaats binnen de orthodoxie, maar is geraakt door diens vastberadenheid en gebedsleven.

Familie en kerk vormen het hart van Koks verhaal. Hij groeide op in een familie waarin de domineesfunctie en het kerkelijk leven centraal stonden. Zijn grootvader, ds. Kok, was een gezaghebbende, soms strenge patriarch die in de Tweede Wereldoorlog in het verzet werkte en later voorzitter van het predikantenconvent in Veenendaal werd. Een dramatisch familieverlies — de vroege dood van Wim’s moeder bij de geboorte van een zusje — en het overlijden van zijn vader op 46-jarige leeftijd bleven bepalend; die ervaringen brachten hem dichter bij zijn geloof en lieten hem beseffen hoe betrekkelijk het aardse leven is.

Kok is behoudend in levensbeschouwing en kritisch over veranderingen binnen kerkelijke kringen. Hij maakt zich zorgen over nieuwe hermeneutieken en het verlies van Bijbelse gezag en ziet tekorten aan Bijbelkennis, ook bij kerkenraadslieden. Tegelijkertijd verwijst hij naar het belang van duidelijke keuzes en stellingname in publieke en kerkelijke discussies; hij heeft weinig geduld met eindeloos nuanceren.

Persoonlijk typeert trouw en volharding hem: hij bleef jaren lang organist en actief in dezelfde gemeente en zet door als hij iets aangaat. Hij noemt zijn vrouw als levenslange steun; zonder haar zou hij zichzelf niet redden. Over zijn sterftekst zegt hij dat hij wil uitgaan met de woorden “Ik hoop op Gods genade”, een samenvatting van de christelijke hoop die hem drijft.