Willy Weerman uut Ies vertelt op schoelen over de oorlog: 'Wij moet kinder leren de vrede te bewaren'

In dit artikel:

Willy Weerman (73) uit Ies (gemeente Borger-Odoorn) zet zich in om zowel de Drentse streektaal als lokale oorlogsgeschiedenis levend te houden. Weerman, jarenlang taaldocent voor het Huus van de Taol en gids voor Het Drentse Landschap en het Hunebedcentrum, besloot in 2016 alleen nog Drèents te spreken. Hij verschijnt regelmatig in RTV Drenthe en leest tijdens de Meertmaond–Streektaolmaond voor aan schoolkinderen.

Als gastspreker op basisscholen in Noord-Nederland vertelt hij persoonlijke oorlogservaringen uit zijn familie: verhalen over verzet, onderduikers en de gevolgen van trauma. Zijn vader leed aan nachtmerries en droeg de last van een incident in de Tweede Wereldoorlog waarbij hij uit zelfverdediging een lid van de Landwacht doodde — een gebeurtenis die diepe sporen naliet. Weerman wil die verhalen bespreekbaar maken om kinderen het belang van vrede te laten ontdekken.

In de omgeving van Ies onderzocht hij twee kuilen in het bos die als massagraf bedoeld leken, maar nooit gebruikt zijn. Ook ontdekte hij dat tijdens de oorlog veel inwoners lid waren van de NSB (de Nederlandse nationaal-socialistische partij). Om die geschiedenis zichtbaar te houden organiseert hij jaarlijks samen met de lokale basisschool en de Historische Vereniging Carspel Oderen speciale activiteiten, waaronder het bezoeken en schoonmaken van de kuilen met leerlingen. Daarbij combineert hij taalles met geschiedenis: kinderen leren Drèents en horen het lokale oorlogsverhaal.

Weerman kwam via het Landelijk Steunpunt Gastsprekers van Herinneringscentrum Kamp Westerbork in aanraking met scholen buiten zijn regio en geeft nu gastlessen door heel Noord-Nederland. Een tastbaar stuk familiegeschiedenis is een oude Duitse munt die zijn vader ontving van vluchtende Duitse soldaten; Weerman beloofde die niet te verkopen. In zijn testament staat dat de munt alleen aan een kind of kleinkind mag gaan dat het verhaal voortvertelt, anders gaat het voorwerp naar het museum van Kamp Westerbork.

Naast het doorgeven van oorlogservaringen werkt Weerman actief aan behoud van de Drentse taal en cultuur, omdat hij ziet dat dialect en lokale geschiedenis anders langzaam verdwijnen.