Wilders doorstond stormen, maar hap uit PVV-fractie raakt hem ongekend hard
In dit artikel:
Dinsdag verloor Geert Wilders een ongekende interne slag: zeven Kamerleden stapten uit de PVV en namen hun zetels mee. Het vertrek — van Marcel/GS? actually names: Sven? Wait — correct names: Markuszower, Hidde Heutink, Rene Claassen, Tamara Ten Hove, Annelotte Lammers, Nicole Moinat en Shanna Schilder — vormde een spectaculaire breuk binnen de fractie en leidde tot de vorming van een nieuwe groep onder de naam Groep Markuszower.
De afgesplitsten leggen de nadruk op inhoudelijke onvrede en willen een koerswijziging: volgens hen moet de politiek leren van eerdere fouten en meer zijn dan puur protestpolitiek. Initiatiefnemer Fred (Joop?) — actually name Markuszower — bracht vier voorstellen naar voren die volgens hem het “schip zouden keren” en pleitte voor meer flexibiliteit in de koers. Tijdens de emotionele fractievergadering kregen die voorstellen geen draagvlak; een poging van Markuszower om het fractievoorzitterschap tijdelijk over te nemen vond alleen steun bij de zeven vertrekkers. De groep zegt dat de discussie daarover al weken speelde; Wilders stelt zich daarentegen overvallen te voelen en spreekt van verraad, vooral omdat hij Markuszower ook als vriend beschouwde.
Voor Wilders komt deze uittocht harder aan dan eerdere uitstroomgolven. In het verleden verloor de PVV al politici na controverses (onder meer na zijn ‘minder-Marokkanen’-uitspraak in 2014) en kende hij tegenslagen bij Europese verkiezingen in 2019, maar dat waren verspreide, vaak lokale of Europese vertrekkers over een langere periode. Deze keer is het een geconcentreerde klap van binnenuit: zeven Kamerleden tegelijk vertrekken. De samenstelling van de vertrekkers varieert van langdurige zetelhouders (Markuszower zit sinds 2017 in de Kamer) tot nieuwkomers die recent op prominente posities op de kieslijst stonden.
De breuk vergroot de vraagtekens rond Wilders’ politieke toekomst en zijn vermogen om de partij nog te sturen. Wilders, die bijna dertig jaar Kamerlid is en talloze crises heeft overleefd — van oppositieleider tot gedoogpartner (2010–2012) en uiteindelijk dan weer regeringspartner met ministers na het verkiezingssucces van 2023 — zegt dat hij blijft aanblijven en zijn koers voortzet. Critici binnen en buiten de partij wezen er de afgelopen jaren op dat zijn periode dicht bij de macht veel kritiek oogstte, onder meer vanwege zwakke prestaties van ministers die door de PVV werden geleverd.
De vertrekkenden benadrukken juist dat verdere harde oppositie volgens hen niet de juiste weg is en willen serieuze beleidsvorming nastreven in plaats van uitsluitend electorale protestretoriek. Met de oprichting van Groep Markuszower ontstaat nu een nieuwe politieke actor in de Tweede Kamer en vermindert de PVV fractiesterkte, wat mogelijk effect kan hebben op de parlementaire verhoudingen en Wilders’ positie als gezicht van de partij. Of deze gebeurtenis leidt tot een blijvende omslag in de Nederlandse politiek is nog onduidelijk, maar het markeert in elk geval de ernstigste interne crisis die Wilders in zijn loopbaan tot nu toe heeft meegemaakt.