Wil je je briefjes van 5 en 25 gulden inwisselen? Dan heb je nog tot donderdag de tijd
In dit artikel:
Op woensdag 1 mei verloopt de uiterste inleverdatum voor de resterende Nederlandse guldenbiljetten met de beeltenissen van Joost van den Vondel en Jan Pieterszoon Sweelinck. Deze biljetten, respectievelijk van 5 en 25 gulden, zijn sinds de invoering van de euro in 2002 geen wettig betaalmiddel meer, maar kunnen tot die datum nog worden omgewisseld bij De Nederlandsche Bank (DNB). Daarna vervalt het recht op terugbetaling, conform de wettelijke termijn van dertig jaar die DNB hanteert voor het inwisselen van oude valuta. Het betreft drie typen biljetten: twee versies van de Vondel uit 1966 en 1976 en de Sweelinck-biljetten, die in de jaren negentig uit roulatie zijn genomen.
Dit is de tweede keer sinds de euro dat bepaalde guldenbiljetten definitief hun waarde verliezen; in 2016 was dat het geval voor het 100-guldensbiljet van Michiel de Ruyter. Na 1 mei worden de overige guldenbiljetten, zoals die met Vuurtorens, Snippen en Uilen, nog tot 2032 ingewisseld kunnen worden, dertig jaar na de euro-invoering.
DNB bereidt zich actief voor op de deadline: sinds januari melden dagelijks zo’n zestig mensen zich via het callcenter om biljetten in te leveren. Inleveren kan niet zomaar ter plekke, maar moet vooraf schriftelijk worden aangemeld via de DNB-website. Afhankelijk van de zaak kan het geld per post worden verstuurd of persoonlijk aan het loket worden overhandigd. DNB controleert ook op mogelijke verdachte transacties in het kader van witwaspreventie. Sinds de oproep begin dit jaar zijn duizenden biljetten Vondel, Sweelinck en andere coupures ingeleverd, maar dit vormt slechts een klein deel van de geschatte 34 miljoen nog in omloop zijnde guldenbiljetten, met een totale waarde van ongeveer 425 miljoen euro.
Na ontvangst verliest het geld zijn waarde, wordt het uit circulatie genomen en vernietigd. Bij de invoering van de euro in 2002 verwerkte DNB massaal oud geld, waarvan van het versnipperde papier kunstwerken werden gemaakt. Tegenwoordig worden de versnipperde restanten afgevoerd naar afvalverwerkers vanwege strengere milieuregels. Hoewel het fysieke geld verdwijnt, dragen de bijzondere ontwerpen van onder andere Ootje Oxenaar en Jaap Drupsteen nog altijd culturele en nostalgische waarde uit, herinnerend aan de tijd dat contant betalen nog vanzelfsprekend was.