"Wij moeten hun stem zijn": Vlaamse Faniz (27) en Mitra (41) betogen samen met massa anderen tegen Iraanse regime
In dit artikel:
Faniz Fahisi (uit Brussel, opgegroeid in Brugge) en Mitra Badr (uit Kortrijk) liepen vandaag mee in een massale betoging in München tegen het Iraanse regime. Volgens de Duitse politie namen ongeveer 200.000 mensen deel; gelijktijdige grote demonstraties vonden ook plaats in Los Angeles en Toronto. De actie viel samen met een veiligheidsconferentie in München en reageert op wat Amnesty International Vlaanderen omschrijft als een steeds meer gemilitariseerde repressie in Iran.
Beide vrouwen zeggen dat zij de stem moeten vormen van Iraniërs die door geweld en censuur al te vaak het zwijgen worden opgelegd. Badr — die al tien jaar in België woont en met man en dochter naar München reed — schetst Iran als een land waar vooral vrouwen en jongeren zwaar lijden: veel arrestaties, verdwenen personen en doden, en beperkte mogelijkheden om zich via internet of media te uiten. Fahisi benadrukt dat binnenlandse protesten herhaaldelijk met geweld zijn neergeslagen; volgens haar hebben diplomatie en sancties onvoldoende verandering gebracht, waardoor sommige Iraniërs openstaan voor buitenlandse militaire steun om een regimewissel mogelijk te maken.
De protesten in Iran begonnen eind vorig jaar en gingen aanvankelijk over de slechte economische situatie, maar groeiden uit tot massale, veelal vreedzame eisen voor mensenrechten en het einde van het regime van ayatollah Ali Khamenei. Het volksprotest, het grootste in jaren, werd hardhandig onderdrukt; er zijn volgens berichten tienduizenden doden en gewonden. Naar aanleiding van de onlusten heeft de internationale politiek — onder meer in Washington — zelfs militaire opties overwogen.
Fahisi en Badr vragen concreet meer daadkracht van Europese leiders: volgens hen moet er harder worden gedrukt op het regime, moeten onderhandelingen met Iraanse machthebbers worden vermeden en moeten politieke gevangenen vrijgelaten worden. Fahisi noemt als positieve stap dat Europa bepaalde Iraanse entiteiten op een terreurlijst heeft geplaatst, maar houdt vol dat nog meer internationale stappen nodig zijn, waaronder erkenning van een alternatieve leider.
Beiden noemen Reza Pahlavi, zoon van de laatste sjah, als geschikte overgangsfiguur bij een mogelijke machtswisseling; zij willen dat Europa en andere landen hem erkennen om een stabiele overgang naar vrije verkiezingen te begeleiden. Ter achtergrond: Mohammad Reza Pahlavi was sjah van Iran van 1941 tot 1979; zijn bewind combineerde moderniseringspolitiek met autoritaire praktijken en eindigde met de revolutie van 1979 waarna de islamitische republiek onder Khomeini aan de macht kwam.