Wie zijn de Houthi's uit Jemen, die zich nu ook dreigen te mengen in de oorlog in het Midden-Oosten?
In dit artikel:
Zaterdag lanceerden de Houthi’s vanuit Jemen raketten en drones op Israëlische doelwitten, nadat de beweging eerder had aangekondigd klaar te staan om Iran te steunen. Ze dreigen bovendien met verdere aanvallen, niet alleen op Israël, maar ook op schepen in de Rode Zee en de strategische Straat van Bab el Mandeb — de zeestraat die de Rode Zee met de Golf van Aden verbindt en daarmee een belangrijke schakel is in de wereldhandel. Als de Houthi’s scheepvaart in dat gebied systematisch gaan viseren, kan dat vergelijkbare verstoringen veroorzaken als de blokkades rond de Straat van Hormuz.
De Houthi’s (officieel Ansar Allah) zijn een sjiitische stammenmilitie uit het noorden van Jemen, voortgekomen uit de al‑Houthi‑familie en ideologisch geworteld in het zaidisme, een minderheidstak binnen het sjiisme. Hun strijd begon in de jaren tachtig tegen het regime van Ali Abdullah Saleh en kreeg na de Arabische Lente eind 2011 en 2012 meer momentum. In 2014 veroverden ze Sanaa; de regering week uit naar Aden en later naar Saudi‑Arabië. Die opmars leidde tot een door Saudi‑Arabië geleide militaire interventie en een langdurige burgeroorlog waarin Iran hen steunde, waardoor het conflict een proxy‑karakter kreeg.
Na hevige gevechten en een VN‑bemiddeld staakt‑het‑vuren in 2022 is het front grotendeels stabiel. De Houthi’s controleren nu ongeveer een kwart van Jemens grondgebied, maar wel de dichtstbevolkte gebieden; hun gewapende macht wordt geschat op circa 20.000 strijders. In de zones onder hun gezag voeren ze een conservatief bestuur met beperkte vrijheden voor vrouwen en weinig rechten voor minderheden.
De militie heeft zich de afgelopen jaren ook op maritieme acties gericht. Kort na het uitbreken van de Gaza‑oorlog in oktober 2023 voerden de Houthi’s tientallen aanvallen uit op vrachtschepen en tankers in de Rode Zee: sommige schepen werden tot zinken gebracht, andere in beslag genomen. Deze aanvallen veroorzaakten grote verstoringen in wereldwijde toeleveringsketens; rederijen gingen routings rond Afrika gebruiken om de Rode Zee te vermijden. Als reactie voerden de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en andere landen luchtaanvallen uit op Houthi‑doelen en startten navale samenwerkingsverbanden om schepen te beschermen, met medewerking van Europese landen waaronder België. De Houthi‑aanvallen op de scheepvaart stopten pas nadat Israël en Hamas een staakt‑het‑vuren sloten in oktober vorig jaar.
Politiek en juridisch staan de Houthi’s wisselend op internationaal niveau: de groep werd in januari 2021 door de Trump‑regering op de Amerikaanse terreurlijst geplaatst, maar die aanwijzing werd door president Biden later weer ongedaan gemaakt vanwege zorgen over humanitaire hulp aan Jemen; in maart 2025 plaatste de tweede Trump‑regering hen opnieuw op die lijst na de maritieme aanvallen. In augustus vorig jaar werden veel prominente Houthi‑leiders gedood bij een Israëlische luchtaanval in Sanaa, maar desondanks blijven ze de dominante macht in grote delen van Jemen.
De recente aanslagen en dreigingen tonen dat de Houthi’s opnieuw bereid zijn zich buiten Jemen te profileren en regionale gebeurtenissen — zoals een escalatie met Iran of acties van andere spelers — te gebruiken om invloed te winnen. De combinatie van Houthi‑dreiging in Bab el Mandeb en spanningen rond de Straat van Hormuz kan ernstige economische gevolgen hebben, omdat beide zeestraten cruciaal zijn voor mondiale handelsstromen. De toekomst van de beweging blijft deels afhankelijk van de stabiliteit van Iran: een ineenstorting van het regime in Teheran zou ook hun positie in Jemen kunnen ondermijnen, terwijl blijvende Iraanse steun hen in staat kan houden onafhankelijk te opereren.