Wie ooit in zelfrijdende Tesla stapt, of ernaast rijdt, kijkt best eerst naar deze documentaire

In dit artikel:

De documentaire ‘Elon Musk unveiled: the Tesla experiment’ onderzoekt of Tesla zijn Autopilot- en zelfrijdende technologie te vroeg op de markt bracht. Ze is te bekijken op VRT MAX en wordt ook uitgezonden op VRT Canvas, op een moment dat sommige Tesla’s in België met zelfrijdende functies de weg op mogen.

Aan de hand van getuigenissen van slachtoffers, nabestaanden, voormalige medewerkers en klokkenluiders toont de film de risico’s van zogenoemd ‘phantom braking’: auto’s remmen plots voor een obstakel dat er niet is. Onderzoekers weten nog altijd niet precies wanneer dit gebeurt. Bij hoge snelheden kan zo’n systeemfout zware of dodelijke gevolgen hebben.

De documentaire belicht onder meer het ongeval van 7 mei 2016, toen Joshua Brown met ingeschakelde Autopilot onder een vrachtwagenoplegger terechtkwam en omkwam. In 2019 reed een Tesla-bestuurder die naar een gevallen telefoon zocht een kruispunt over. Daarbij werd Naibel Benavides Leon gedood en raakte haar vriend Dillon Angulo gewond. Een jury oordeelde vorig jaar dat Tesla voor dat laatste ongeval medeverantwoordelijk was en legde het bedrijf een schadevergoeding van 243 miljoen dollar op. Tesla ging in beroep.

Ook zouden Tesla-eigenaars jarenlang, zonder dat ze dit wisten, als proefrijders hebben geholpen om het systeem te trainen. Klokkenluider Lukasz Krupski lekte in 2022 honderden interne documenten met duizenden klachten over wagens die onverwacht reageerden. Voormalige werknemers zeggen dat kritische ingenieurs werden genegeerd, onder druk gezet of ontslagen. Tesla en Elon Musk reageerden niet op vragen van de documentairemakers.

De film plaatst die werkwijze in de bredere bedrijfscultuur van Silicon Valley, waarin snel vernieuwen belangrijker kan worden gevonden dan voorzichtigheid. Hoewel zelfrijdende technologie op lange termijn mogelijk veiliger wordt en ongevallen voorlopig zeldzaam zijn, blijft de kernvraag hoeveel fouten van artificiële intelligentie aanvaardbaar zijn wanneer mensenlevens op het spel staan.