Wie nu minder verdient, kan straks ook nog eens minder lang van z'n pensioen genieten

In dit artikel:

De levensverwachting in Nederland stijgt duidelijk: jaarlijks komt er gemiddeld zo’n zeventig dagen bij, honderdjarigen vormen de snelst groeiende groep en wie nu met AOW gaat heeft nog bijna twintig jaar te leven. Volgens Marcel Levi komt die langere levensduur de laatste decennia vooral door grote verbeteringen in de behandeling van ziekten: sterfte door hart- en vaatziekten daalt sterk en ook kankerzorg is veel effectiever geworden.

Dat roept de vraag op of het logisch is de pensioenleeftijd iets op te schuiven — sinds 1957 is de resterende levensverwachting na pensionering ongeveer verviervoudigd — maar Levi wijst op belangrijke onrechtvaardigheden. De winst in levensjaren is ongelijk verdeeld: mensen met lagere inkomens leven gemiddeld zo’n acht jaar korter dan mensen met hogere sociaal-economische status. Bovendien beginnen lageopgeleiden vaak al rond hun 17e met werken, terwijl hoogopgeleiden pas rond hun 25e inkomen ontvangen, waardoor laagbetaalden langer AOW-premie betalen maar korter van pensioen kunnen genieten. Extra problematisch is dat hogere inkomens door premiekortingen niet proportioneel meer bijdragen.

Levi noemt oplossingen zoals vrijstelling na veertig jaar AOW-betalen of het koppelen van pensioendatum aan verwachte levensduur (lastig uitvoerbaar), maar geeft de voorkeur aan investeren in gelijke gezondheid: zorgen dat mensen met lagere inkomens net zo lang gezond blijven als anderen. Levi schrijft op persoonlijke titel; hij is voorzitter van de raad van bestuur van NWO en voormalig bestuursvoorzitter van het AMC.