Wie is Bally Bagayoko, de burgemeester die opduikt bij studentenprotesten en daarmee Frankrijk verdeelt?

In dit artikel:

Bally Bagayoko, de 53-jarige burgemeester van de Parijse voorstad Saint-Denis, staat volop in de belangstelling nadat beelden van hem tijdens studentenprotesten viraal gingen. In een grijs pak plaatste hij zich tussen politie en demonstranten, probeerde hij de menigte te beschermen en de situatie te kalmeren. Daarbij kreeg hij traangas in zijn ogen.

De beelden leveren hem zowel lof als kritiek op. Voorstanders noemen hem een burgemeester van het volk, terwijl tegenstanders zich afvragen waarom hij zich tussen de betogers begeeft en hem verwijten het geweld aan te wakkeren. Bagayoko zei eerder dat geweld in bepaalde omstandigheden legitiem kan zijn. Daarvoor kreeg hij zware kritiek en werd een klacht ingediend wegens aanzetting tot het plegen van een misdrijf. Deskundigen veroordelen die uitspraak, maar wijzen er ook op dat zijn partij La France Insoumise (LFI) de protesten politiek probeert te benutten in haar conflict met rechts over politiegeweld.

Bagayoko is sinds maart de eerste burgemeester van een Franse gemeente met meer dan 100.000 inwoners die namens LFI is verkozen, de partij van Jean-Luc Mélenchon. Hij groeide op in Saint-Denis, studeerde aan de Universiteit van Parijs VIII en was jarenlang basketbalcoach. Sinds 2001 zetelde hij vrijwel onafgebroken in de gemeenteraad. In maart won hij de burgemeestersverkiezingen met 50,77 procent van de stemmen, tegenover 33 procent voor de socialistische zittende burgemeester Mathieu Hanotin.

Zijn verkiezing leidde direct tot nationale en internationale aandacht. Extreemrechts verspreidde racistische beschuldigingen over een uitspraak die hij nooit had gedaan: Bagayoko had niet gesproken over een “stad van zwarte mensen”, maar over “de stad der koningen”, een verwijzing naar de koningen die in de kathedraal van Saint-Denis begraven liggen. Volgens kenners leverden de aanvallen hem ook extra sympathie op.

Sinds zijn aantreden kiest Bagayoko nadrukkelijk voor een militante koers. Hij noemde zijn voorganger een “koloniale bewindvoerder”, wilde het aantal politiewapens beperken, haalde een portret van president Emmanuel Macron uit zijn kantoor en verdedigde het uitfluiten van het Franse volkslied als vorm van volksprotest. Zijn optreden bij de demonstraties past volgens deskundigen bij zijn imago als zwarte politicus uit de banlieue die aansluiting zoekt bij jongeren.

De ontwikkelingen hebben ook een bredere politieke betekenis. LFI probeert volgens analisten haar positie op links te versterken en jongeren en inwoners van de voorsteden te mobiliseren voor de presidentsverkiezingen van 2027. Bagayoko lijkt daarbij een belangrijke symboolfiguur en uit openlijk steun voor de kansen van Mélenchon. Zijn optreden verdeelt Frankrijk echter sterk: sommigen zien hem als verdediger van demonstranten, anderen als een politicus die de polarisatie en het geweld verder aanwakkert.